Leita ķ fréttum mbl.is

Ręša Bjarna į fundi sjįlfstęšismanna

bjarni jonsson1Bjarni Jónsson rafmagnsverkfręšingur flutti įhugaverša ręšu į fundi į vegum hverfafélaga Sjįlfstęšisflokksins ķ Reykjavķk sem haldinn var sķšdegis ķ gęr. Bjarni hefur oršiš viš beišni Heimssżnar og leyft birtingu ręšunnar hér.

 

 

 

Įhrif Žrišja orkupakka Evrópusambandsins į gerš ķslenzka raforkumarkašarins

 

Ķ įlyktun atvinnuveganefndar Landsfundar Sjįlfstęšisflokksins ķ marz 2018 er eftirfarandi ķ kaflanum um išnašar- og orkumįl:

„Sjįlfstęšisflokkurinn hafnar frekara framsali į yfirrįšum yfir ķslenzkum orkumarkaši til stofnana Evrópusambandsins“.

Spurningin er: snertir žessi įlyktun efni Žrišja orkumarkašslagabįlks ESB ?

Lķtum fyrst į nżtt embętti, sem veršur til hérlendis, ef Alžingi stašfestir innleišingu Žrišja orkumarkašslagabįlksins ķ EES-samninginn:

Embęttiš hefur manna į millum fengiš ķslenzka heitiš Landsreglari, og į norsku heitir žaš „Reguleringsmyndighet for energi“ eša Yfirvald orkustjórnunar.

Embęttiš mun fara į ķslenzku fjįrlögin og taka viš yfirstjórnunar- og eftirlitshlutverki Orkustofnunar og Išnašarrįšuneytisins meš einokunar- og sérleyfisžįttum orkugeirans, ž.e. Landsneti og dreifiveitunum, yfirfara og samžykkja netmįla žeirra og gjaldskrįr.

Starfsemi Landsreglarans į aš verša algerlega óhįš yfirvöldum landsins, ž.e. framkvęmdavaldinu, og endanlegt śrskuršarvald um įgreiningsmįl vegna starfa hans veršur hjį EFTA-dómstólinum.   Eftirlitsstofnun EFTA, ESA, veršur hinn formlegi eftirlits- og stjórnunarašili Landsreglarans, en ESA mun taka viš tilmęlum, įkvöršunum og śrskuršum frį ACER-Orkustofnun ESB (Agency for the Cooperation of Energy Regulators), sem er undir stjórn framkvęmdastjórnar ESB.  Žaš er yfirlżst forsenda žessa fyrirkomulags, aš ESA geri samhljóša samžykktir og ACER.  Žannig lżtur Landsreglarinn ķ raun bošvaldi Orkustofnunar ESB. 

Hlutverk Landsreglarans veršur m.a. aš hafa eftirlit meš raforkumarkašinum hérlendis.  Hann skal sjį um, aš žessi markašur starfi meš eins višskiptalega skilvirkum hętti og kostur er, og ķ ESB-löndunum hefur žetta veriš tślkaš sem frjįls samkeppnismarkašur, žar sem seljendur og kaupendur hittast rafręnt ķ raforkukauphöll meš sķn sölu- og kauptilboš į tilgreindu orkumagni į tilteknu tķmabili.  Slķkt uppbošskerfi raforku tķškast ķ nokkrum svęšiskauphöllum, sem ķ heild spanna allt ESB-svęšiš, žannig aš uppbošskerfi raforku er hiš vištekna višskiptakerfi ESB meš raforku. 

Annars konar fyrirkomulag, eins og t.d. hiš ķslenzka, žar sem auglżstar gjaldskrįr tķškast fyrir raforku til almennings  og langtķmasamningar um mikil orkukaup, er innan ESB/ACER ekki tališ til žess falliš aš nżta raforkuna meš hagkvęmasta hętti og aš beina raforkunni helzt til žeirra, sem hęsta veršiš vilja borga. 

Landsnet hefur um nokkurra įra skeiš unniš aš undirbśningi raforkukauphallar og reyndar rekiš vķsi aš slķkri fyrir eina tilgreinda žjónustu, śtvegun jöfnunarorku, sem er mismunur įętlašrar og notašrar orku fyrir hverja klukkustund.

 Lķklegt er, aš Landsreglarinn muni hvetja til markašsvęšingar į raforku til almennings ķ anda ESB og benda į, aš slķkt sé góšur undirbśningur fyrir hugsanlega sęstrengstengingu viš Evrópu.  Žaš blasa hins vegar viš alvarlegir annmarkar į slikri markašsvęšingu, m.a. vegna fįkeppni og yfirburšastöšu eins orkuvinnslufyrirtękisins, Landsvirkjunar, meš um 80 % heildarmarkašshlutdeild.  Til samanburšar er heildarmarkašshlutdeild Statkraft ķ Noregi 34 %.  Til leišréttingar į žessu mikla misvęgi į markaši er ekki loku fyrir žaš skotiš, aš  markašsašilar muni kvarta viš ESA eša ESA jafnvel eiga frumkvęši aš kröfugerš į hendur stjórnvöldum um rįšstafanir til aš jafna samkeppnisstöšuna į raforkumarkašinum.     

Um 80 % ķslenzka raforkumarkašarins er bundinn meš langtķmasamningum.  Žeir munu ekki haggast śt gildistķma sinn, hvort sem Ķsland gengur ķ Orkusamband ESB eša ekki, en meiri įhöld eru um, hvaš tekur žį viš, og hvernig nżir raforkusamningar verša, ž.e. hvort langtķmasamningar, t.d. til 20 įra, um raforkuvišskipti, verša taldir ķ samręmi viš reglur um frjįlsa samkeppni į raforkumarkaši.

Ķ žessu sambandi mį lķta til samskipta ESA viš norsku rķkisstjórnina.    Til aš laša til Noregs fjįrfestingar stórišjufyrirtękja  bauš rķkisraforkufyrirtękiš Statkraft slķkum fyrirtękjum lengi vel hagstęšara raforkuverš en į bošstólum var vķšast hvar annars stašar ķ Evrópu gegn skuldbindingum um langtķma raforkukaup ķ dreifšum byggšum Noregs.  Flestir samninganna runnu śt į tķmabilinu 2004-2011.  Žegar rķkisstjórnin įriš 1999 gerši sig lķklega til aš framlengja samningana, žótt uppbošsmarkašur į raforku hefši veriš viš lżši ķ Noregi sķšan 1991,  barst skżr ašvörun frį ESA: slķkir samningar yršu metnir til rķkisstušnings, sem eru óleyfilegir samkvęmt EES-samninginum.   ESA mat žetta žannig, aš slķkir langtķmasamningar, sem taldir voru žó bįšum ašilum hagstęšir, skekkti samkeppnisstöšu annarra evrópskra stórišjufyrirtękja og tók žį ekkert tillit til meiri fjarlęgšar frį mörkušum og hęrra kostnašarstigs ķ Noregi en į meginlandi Evrópu.  Norska rķkisstjórnin hlżddi ESA og įkvešiš var aš framlengja ekki raforkusamningana.  Mikil vinna fór ķ aš finna lausn į žessu, og įriš 2011 įbyrgšist norska rķkiš, til aš višhalda starfsemi orkukręfra verksmišja ķ Noregi, aš žęr fengju hagstęšara verš en į markašinum.  Sķšan hafa veriš geršir langtķmasamningar, sem žó taka miš af markašsverši.  Žetta hefur ESA samžykkt.   Segja mį, aš žessi staša auki óvissu um žaš, hvort nżir langtķmasamningar muni takast į Ķslandi, žegar gamlir samningar renna sitt skeiš į enda og žegar reynt veršur aš gera višbótar samninga viš žį, sem fyrir eru. 

Nś er spurningin sś, hvaša breytingum mį bśast viš į raforkuveršinu į Ķslandi meš uppbošsmarkaši fyrir raforku įn aflsęstrengs til śtlanda ?  Viš žvķ er varla hęgt aš gefa annaš en véfréttarsvar: veršiš mun rįšast af framboši og eftirspurn.  Žetta žżšir, aš žaš mun sveiflast innan sólarhringsins, vikunnar og įrstķmans.

Vķkjum nś aš millilandatengingum rafkerfa.  Eitt af meginstefnumišum Žrišja orkumarkašslagabįlks ESB og eitt af meginhlutverkum Orkustofnunar ESB, ACER, er aš auka flutningsgetu raforku į milli ESB-landanna śr nśverandi 10 % af vinnslugetu raforku og ķ 30 % og śtrżma žar meš flöskuhįlsum flutningskerfisins, svo aš forsendur skapist til jöfnunar raforkuveršs į milli ESB-landanna.  Mišaš er viš, aš munurinn verši mest 2 EUR/MWh eša  0,25 ISK/kWh.  Til aš vinna žetta meš skipulegum hętti lét framkvęmdastjórn ESB semja kerfisžróunarįętlun til 10 įra um ęskilegar millilandatengingar og ber öllum ašildarlöndum aš laga sķnar kerfisįętlanir aš henni og styšja viš framkvęmd hennar meš rįšum og dįš. 

Nś vill svo til, aš į forgangsverkefnaskrį kerfisžróunarįętlunar ESB/ACER er aflsęstrengur į milli Ķslands og Bretlands.  Hann er žar į hagkvęmniathugunarstigi, og stęrš hans er žar af leišandi óįkvešin.  Ef žessi sęstrengur kemst upp į hönnunarstig og Žrišji orkumarkašslagabįlkurinn veršur samžykktur į Alžingi, žį veršur Landsnet aš taka hann meš ķ kerfisįętlun sķna.

Žaš veršur Landsreglarinn, sem fį mun žaš hlutverk aš skilgreina kröfurnar, sem žarf aš uppfylla til aš fį leyfi fyrir lagningu sęstrengs.  Ef umsękjandinn uppfyllir alla skilmįlana, žį veršur ekki séš, hvernig leyfisveitandinn, Orkustofnun, getur hafnaš umsókninni.  Slķkt veršur illa žokkaš af ACER, og stjórnvöld hérlendis verša žar meš talin leggja stein ķ götu sameiginlegrar kerfisžróunarįętlunar.  Žaš er mjög lķklegt, aš umsękjandinn kęri slķka synjun til ESA, og žaš er litlum vafa undirorpiš, hvernig ESA og EFTA-dómstóllinn munu śrskurša um žennan sęstreng. 

Verši lagšur hingaš aflsęstrengur, er žaš Landsreglarinn, sem įkvešur ķ hvaša raforkukauphöll Ķsland veršur, og Landsreglarinn setur reglurnar um žaš, hvernig orkuflęšinu veršur stjórnaš um strenginn.  Žaš er langlķklegast, aš raforkumarkašur Nord Pool verši fyrir valinu, og žar eru fyrir 20 Evrópulönd, t.d. hin Noršurlöndin, Bretland og Žżzkaland.   

Žaš er lķklegt, aš hinn örlitli markašur almennra raforkunotenda į Ķslandi muni finna harkalega fyrir tengingunni inn į Nord Pool.  Veršiš žar nśna markast mest af eldsneytisverši og framboši slitróttra endurnżjanlegra orkulinda į borš viš sól og vind.  Raforkuverš ķ landinu mun įn vafa hękka, og heildsöluverš rafmagns verša lķklega litlu nešan viš veršiš į Bretlandi.  Raforkuveršiš į Bretlandi er sveiflukenndara en į Noršurlöndunum, og žess mun žį gęta hérlendis.   Ekki mun bęta śr skįk, aš gjaldskrįr Landsnets til almennings og stórišju munu hękka, af žvķ aš samkvęmt reglum ESB/ACER verša landsmenn sjįlfir aš bera kostnašinn af naušsynlegri styrkingu flutningskerfisins frį virkjunum aš landtökustaš sęstrengsins.

Spurningunni, sem varpaš var fram ķ upphafi veršur žess vegna ašeins meš réttu svaraš žannig, aš tilvitnuš Landsfundarįlyktun į algerlega viš Žrišja orkumarkašslagabįlk ESB.  Téšur lagabįlkur felur raunverulega ķ sér valdframsal frį Ķslandi til Orkustofnunar ESB.

 

Garšabę, 30.08.2018 / Bjarni Jónsson, rafmagnsverkfręšingur      

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Heimssýn

Heimssýn

hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, eru þverpólitísk samtök þeirra sem telja hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.

Heimilisfang: Ármúla 6, 108 Reykjavík.

Sími 859 9107.


Nánar um Heimssýn

Vertu með!

Frjáls framlög

Eldri fęrslur

Sept. 2018
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (24.9.): 0
  • Sl. sólarhring: 8
  • Sl. viku: 73
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 65
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband