Leita ķ fréttum mbl.is

Prófessor svarar lögmanni rįšuneytis um orkupakkann

Peter Örebeck, lagaprófessor frį Noregi, hefur tekist į viš lögfręšinga atvinnuvega- og nżsköpunarrįšuneytisins um tślkun į lagaįkvęšum er varša svokallašan orkupakka 3. Prófessorinn hefur veriš fenginn til aš fara yfir sķšustu athugasemdir lögmanns rįšuneytisins, Ólafs Jóhannesar Einarssonar, og svara žeim. Eins og sést ber talsvert į milli ķ lagatślkunum. Svo viršist sem rįšuneytiš og żmsir fulltrśar stjórnvalda hér į landi leggi sig fram um aš tślka lög og reglur sem framast žau geta til aš hęgt verši aš koma Ķslandi undir orkupakkann. Norskir lögfręšingar hafa hins vegar varaš viš žvķ aš um óešlilegt valdaafsal sé aš ręša og hiš sama hafa lagaprófessorar hér į landi gert. Žaš vęri óskandi aš fólk kynnti sér žessi lagarök žvķ žau eru ķ raun ekkert flókin žegar žau hafa veriš skošuš af eilķtilli gaumgęfni en ekki žeirri yfirboršsmennsku sem stundum einkennir umręšuna. 

Hér aš nešan mį sjį sķšustu samantekt um mįliš.

 

Samantekt atvinnuvega- og nżsköpunarrįšuneytisins (ANR) į minnisblaši Ólafs Jóhannesar Einarssonar, lögmanns, til ANR um Žrišja orkumarkašslagabįlk ESB, dags. 12.04.2018, meš athugasemdum prófessors Peters Örebech, dags. 06.11.2018.  Žżtt hafa Bjarni Jónsson (BJo) og Haraldur Ólafsson (HÓ).

 

ÓJE 1:  Žrišji orkupakkinn haggar ķ engu heimildum ķslenzkra stjórnvalda til aš banna framsal į eignarrétti aš orkuaušlindum, sem eru ķ opinberri eigu, eins og nś žegar er gert ķ ķslenzkum lögum.

 

PÖ 1 ATHS:  Sammįla.  Ķsland getur višhaldiš rķkiseignarhaldi į orkulindum, ef žaš veršur altękt – meš fullri rķkiseign: ž.e.a.s. žaš verši samžykkt, aš aušlindir ķ eigu rķkisins verši ekki einkavęddar.  Žetta leišir af EES-grein 125 ķ samhengi viš dóm EFTA-dómstólsins ķ „Heimkvašningarmįlinu“ (Hjemfallssaken 2007 (JUDGEMENT OF THE EFTA COURT, 26. jśnķ 2007, Case E-2/06)).

 

ÓJE 2:  Žrišji orkupakkinn haggar ķ engu rétti Ķslands til aš įkveša meš hvaša skilyršum orkuaušlindir landsins eru nżttar, og hvaša orkugjafar eru nżttir hér į landi.

 

PÖ 2 ATHS:  Žetta er ekki rétt.  Ef Žrišji orkupakkinn veršur samžykktur, veršur orkuvinnsla og samkeyrsla, ž.e.a.s. orkuflutningur į milli landa, hluti af EES-samninginum.  Orka er vara, sbr grein 24 og Višauka IV.  Samkvęmt grein 11 og 12 er ķ gildi bann viš  śtflutningshindrunum.  Ef Ķsland setur upp „žröskulda“, sem takmarka framleišslu, getur žaš brotiš gegn „frjįlsu vöruflęši“; sjį ESB drög aš orkupakka 3; COM (2017) 110  „Final“ 2017/10046: „ „These efforts cover all policies in the area of the free movement of goods, persons, services and capital, as well as flanking and horizontal policies specified in the EEA Agreement“ (p.2).“  Hér veršur einnig aš hafa ķ huga, aš žaš er virknitślkun, sem gildir ķ ESB og ķ EES:  Śtflutningshindranir med „samsvarandi virkni“ eru bannašar. 

 

ÓJE 3:  Samstarfsstofnun evrópskra orkueftirlitsašila, ACER, myndi žrįtt fyrir ašild Ķslands aš stofnuninni [įn atkvęšisréttar-innsk. žżš.] ekki hafa neitt aš segja um atriši į borš viš fyrirkomulag leyfisveitinga og stjórnsżslu hér į landi, og upptaka žrišja orkupakkans hefši ķ för meš sér óverulegar breytingar ķ žvķ sambandi.

 

PÖ 3 ATHS:  Sama svar og ķ liš 2:  Leyfisveitingakerfi virka hamlandi į frjįlst flęši og į ašgang til stofnunar og rekstrar fyrirtękja.  EES-grein 12 spannar lķka įhrif žessara stjórnvaldsašgerša.  Žar aš auki gildir, aš Ķsland getur ekki skipulagt leyfisveitingakerfiš žannig, aš žaš strķši gegn grein 124: „The Contracting Parties shall accord nationals of EC Member States and EFTA States the same treatment as their own nationals as regards participation in the capital of companies or firms within the meaning of Article 34, without prejudice to the application of the other provisions of this Agreement.“.

ÓJE 4:  ACER hefur engar valdheimildir gagnvart einkaašilum, heldur eingöngu opinberum eftirlitsašilum.

 

PÖ 4 ATHS:  Heimildir ACER eru (einkum) skrįšar ķ geršum nr 713/2009 og nr 714/2009 meš breytingum, sem fram koma ķ gerš nr 347/2013 og ķ tilskipun 2003/54/EC.  Samkvęmt regluverkinu skal koma embętti į fót ķ hverju landi – sem hinum framlengda armi ACER ķ ašildarlöndunum, ž.m.t. Ķslandi – s.k. Landsreglara, sem ašilar į Ķslandi geta ekki gefiš fyrirmęli af neinu tagi.  Žetta embętti er framlengdur armur ESB į Ķslandi.  Landsreglarinn sér um žį stjórnun orkumįla, sem honum eša ACER er falin ķ hverju landi.  Reglurnar, sem gilda fyrir Landsreglarann, eru samręmdar reglur ESB fyrir raforkuvišskipti yfir landamęri.  Völd ACER eru skrįš ķ framangreindum geršum og tilskipunum, en žessi skjöl gefa mynd af völdunum m.v. įkvešinn tķma.  ESB hefur lagasetningarvaldiš og getur fyrirvaralķtiš breytt

 hinum mörgu verkefnum/heimildum ACER.  ACER hefur įkvöršunarvald ķ einstökum mįlum.  Žau geta t.d. varšaš millilandastrengi, sjį gerš nr 713/2009, grein 8 (1).  Ķ grein 8 (4) stendur t.d.: „Framkvęmdastjórnin getur samžykkt leišbeiningar ķ žeirri stöšu, žar sem ACER fęr völd til įkvaršanatöku um skilmįla og skilyrši fyrir ašgangi aš og rekstraröryggi fyrir innviši į milli landa.  Žessar ašgeršir, sem eru til aš breyta minna mikilvęgum įkvęšum ķ žessari gerš meš žvķ aš bęta viš hana, eru samžykktar eftir forskriftarreglunni meš vķsun til greinar 32, hluta 2, ķ žessari gerš.“.

 

ÓJE 5:  Viš upptöku žrišja orkupakkans ķ EES-samninginn var um žaš samiš, aš valdheimildir gagnvart eftirlitsstjórnvöldum ķ EFTA-rķkjunum yršu ekki hjį ACER, heldur hjį Eftirlitsstofnun EFTA (ESA).

 

PÖ 5 ATHS:  Jį, žaš er rétt, aš ACER į aš taka įkvaršanir og aš ESA į aš taka sams konar įkvaršanir (meš žżšingu į įkvöršun ACER į ķslenzku, norsku o.s.frv.).  Žeim er sķšan beint aš Landsreglaranum, sem framkvęmir įkvaršanir ACER į Ķslandi og ķ Noregi, en žar sem žetta eru afritašar įkvaršanir, og žar eš Ķsland eša Noregur geta ekki sagt Landsreglaranum fyrir verkum – samtķmis sem Landsreglaranum ber skylda til aš fylgja reglum EES-réttarins, sbr. grein 7 ķ EES-samninginum, žį er žetta fyrirkomulag hrein sżndarmennska til aš komast hjį stjórnarskrįrhindrunum, sem varša breytinguna frį tveggja stoša kerfi til einnar stošar kerfis sem strķšir gegn stjórnarskrį.

 

ÓJE 6:  Heimildir ACER til aš taka bindandi įkvaršanir eru aš meginstefnu bundnar viš įkvęši, sem gilda um orkumannvirki, sem nį yfir landamęri (t.d. sęstrengi); ešli mįlsins samkvęmt eiga slķkar valdheimildir ekki viš į Ķslandi, svo lengi sem hér eru engin slķk orkumannvirki.

 

PÖ 6 ATHS:  Af žeirri įstęšu,  aš mikilvęgasta réttarheimildin, oršanna hljóšan, ķ samninginum, hér grein 12, er skżr og žess vegna įkvaršandi, leišir, aš sś léttvęgasta, „ešli mįls“, er žżšingarlaus.  EES-samningurinn, grein 12, tślkašur samkvęmt almennri mįlnotkun, er hér skżr og žess vegna įkvaršandi. 

Ef einhver ķ Noregi vill leggja rafstreng į milli Noregs og Ķslands, og Ķsland hafnar slķkum sęstreng, veršur um aš ręša „magntakmörkun į śtflutningi“, sem strķšir gegn grein 12.  Įgreiningur į milli t.d. Landsreglarans (RME) ķ Noregi fyrir hönd einkafyrirtękis, t.d. Elkem, og Landsreglarans į Ķslandi um lagningu sęstrengja frį Ķslandi og til vesturstrandar Noregs (u.ž.b. 1500 km), veršur śtkljįšur hjį ACER samkvęmt gerš nr 713/2009, grein 8 (1) a. 

 

ÓJE 7:  Žrišji orkupakkinn haggar žvķ ekki, aš žaš er į forręši Ķslands aš įkveša, hvaša stjórnvald myndi veita leyfi fyrir lagningu sęstrengs, og eins hvort ķslenzka rķkiš ętti aš vera eigandi aš honum.

 

PÖ 7 ATHS:  Ekki myndi ég reiša mig į žetta.  Ķsland nżtur fullveldisréttar sķns m.t.t. įframhaldandi eignarréttar rķkisins į orkunni (EES-samningur, grein 125), en stżring orkuvinnslunnar, ž.e. samžykkt, sem ekki er gerš į grundvelli eignarréttarins, heldur į grundvelli stjórnunarréttar – ž.e.a.s. stżring atvinnugreinarinnar – veršur aš vera ķ samręmi viš EES.  Einkaašilar eru ekki śtilokašir frį žvķ aš setja į laggirnar og reka raforkusölu, heldur žvert į móti.  Žaš myndi žżša tvķsżna barįttu fyrir Ķsland aš veita žvķ mótspyrnu, aš E“on, Vattenfall, Statkraft eša einkafyrirtęki – meš vķsun til įętlana samžykktra ķ ACER um streng frį Ķslandi og til Noregs tengdum meš mörgum strengjum viš ESB-markašinn – legši og tengdi slķkan sęstreng.   Sjį gerš nr 714/2009, Višauka I (Leišbeiningar um stjórnun og śthlutun į flutningsgetu til rįšstöfunar ķ flutningslķnum į milli landskerfa), žar sem stendur ķ liš 1.1: „Flutningskerfisstjórar (TSO-hérlendis Landsnet) skulu leggja sig fram um aš samžykkja öll višskipti,  ž.m.t. žau, sem eiga sér staš į milli landa.“  Ennfremur stendur ķ liš 2.1:  „Ašferširnar viš framkvęmd flutningstakmarkana skulu vera markašstengdar til aš létta undir skilvirkum višskiptum į milli landa.“  Žetta įkvęši žarf aš lesa ķ samhengi viš gerš ESB nr 347/2013 frį 17. aprķl 2013 um leišbeiningar fyrir evrópska orkuinnviši į milli landa og um afnįm įkvöršunar nr 1364/2006/EB og breytingu į gerš (EB) nr 713/2009, (EB) nr 714/2009 og (EB) nr 715/2009, sjį Višauka I (forgangsorkuinnvišaleišir og – svęši). 

Ķsland er hluti af žvķ, sem kallaš er noršur-sušur rafsamtengingar ķ Vestur-Evrópu („NSI vesturrafmagn“): „samtengingar į milli landanna į svęšinu og viš Mišjaršarhafslöndin, ž.m.t. Pżreneaskagann, nefnilega til aš nżta rafmagn frį stöšugum orkulindum og styrkja svęšisinnviši til aš styrkja markašssamžęttingu į svęšinu“. 

Žegar rafstrengur frį Austurlandi  til Vestur-Noregs er tekinn meš ķ hóp „forgangsrafmagnsleiša“ og į „Svęšisbundnar skrįr um verkefni sameiginlegra hagsmuna“ (Višhengi III) er framhaldiš undirbśiš.

 ESB og Noregur žrżsta į um lagningu sęstrengsins samkvęmt skrįnum, og žau styšjast viš, aš žessi rafstrengur er meš ķ įętlun um noršur-sušur rafleišina ķ ESB.  Aš sjįlfsögšu mun žį ACER gefa gręnt ljós į, aš t.d. Elkem leggi strenginn til aš vega upp į móti öllum žeim TWh, sem Noregur er bśinn aš selja til ESB-landanna og Bretlands (nśverandi sęstrengir frį Noregi įsamt strengjum į verkefnisstigi geta flutt śt u.ž.b. 40-50 % af raforkuvinnslu Noregs).  Staša Noregs, sem mun vega žungt ķ röksemdafęrslu ACER fyrir lagningu sęstrengs Ķsland-Noregur, ž.e. aš Noregur sé žjakašur af orkuskorti og žarfnist orkuašdrįtta til aš halda góšum stöšugleika ķ orkuafhendingu fyrir upphitun og lżsingu ķ hśsnęši.  Eins og formįli geršarinnar sżnir, er afhendingaröryggi į Innri markašinum mikilvęgt stefnumiš, sem er veittur hįr forgangur (sjį liš 3).

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Heimssýn

Heimssýn

hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, eru þverpólitísk samtök þeirra sem telja hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.

Heimilisfang: Ármúla 6, 108 Reykjavík.

Sími 859 9107.


Nánar um Heimssýn

Vertu með!

Frjáls framlög

Eldri fęrslur

Des. 2018
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (17.12.): 2
  • Sl. sólarhring: 20
  • Sl. viku: 83
  • Frį upphafi: 950954

Annaš

  • Innlit ķ dag: 2
  • Innlit sl. viku: 59
  • Gestir ķ dag: 2
  • IP-tölur ķ dag: 2

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband