Leita Ý frÚttum mbl.is

ESB-a­ild, evra og atvinnuleysi

hjorleifur guttormssonŮa­ kemur vi­ vi­kvŠma taug hjß ßrˇ­ursm÷nnum ESB-a­ildar hÚrlendis a­ minnst sÚ ß krˇnÝskt og hßtt atvinnuleysisstig innan Evrˇpusambandsins. Okkur ═slendingum ■ykir ˇgnvŠnlegt ■egar atvinnuleysishlutfall hÚrlendis er komi­ upp Ý 4-5% eftir a­ hafa legi­ kringum 2-2,5% um langa hrÝ­. ═ Evrˇpusambandinu vŠru menn ■ˇ hŠstßnŠg­ir me­ atvinnuleysi ß ■essum slˇ­um eftir a­ hafa b˙i­ vi­ 7-9% atvinnuleysi a­ me­altali m÷rg undanfarin ßr. ┴­ur en efnahagskreppan skall ß sl. haust var atvinnuleysi Ý ESB rÚtt um 7% a­ me­altali en fer n˙ hra­vaxandi. ┴ evrusvŠ­inu var atvinnuleysi­ enn hŠrra en me­altali­ Ý a­ildarrÝkjunum 27.

Um 17 milljˇnir atvinnuleysingja
SamkvŠmt t÷lum hagstofnunar ESB, Eurostat, nam tala atvinnulausra Ý ESB samtals 16,7 milljˇnum manna Ý september 2008, ■ar af voru 11,7 milljˇnir ß evrusvŠ­inu. ═ hagsveiflu sÝ­ustu ßra haf­i nokkur ßrangur nß­st Ý a­ draga ˙r atvinnuleysi, m.a. Ý Ůřskalandi, en bent er ß a­ talsvert sÚ ■ar um fali­ atvinnuleysi. Jafnframt liggur fyrir samkvŠmt t÷lum Eurostat a­ atvinnuleysi me­al kvenna er a­ jafna­i nokkru meira en hjß k÷rlum. Vissulega er mikill munur ß hversu alvarlegt ßstandi­ er Ý einst÷kum rÝkjum ESB, sta­an skßst Ý l÷ndum eins og Danm÷rku, Hollandi og AusturrÝki en yfir me­altali m.a. Ý Ůřskalandi, Frakklandi, ß Spßni og Ý Port˙gal. SÚrstaka athygli vekur tilt÷lulega hßtt atvinnuleysisstig Ý SvÝ■jˇ­ og Finnlandi, ß bilinu 5,2-6,1% ■egar best lÚt ß fyrrihluta ßrs 2008. Alvarlegust af ÷llu er ■ˇ sta­a ungs fˇlks ß vinnumarka­i innan ESB ■ar sem 17-18% fˇlks yngra en 25 ßra e­a hßtt Ý fimm milljˇnir voru ßn atvinnu fyrir kreppuna og h÷f­u tilraunir til ˙rbˇta ß ■vÝ ßstandi litlu skila­ undanfari­.

Spennitreyja evrusvŠ­isins
Aukinn ■rřstingur ß a­ ═sland sŠki um a­ild a­ Evrˇpusambandinu er fyrst og fremst tilkominn vegna gjaldmi­ilsmßla, ■.e. meintrar nau­synjar a­ leggja af krˇnuna og taka upp evru. Íllum Štti ■ˇ vera ljˇst a­ innganga Ý myntbandalag ESB, sem a­eins 15 af rÝkjunum 27 eiga a­ild a­, er hß­ str÷ngum skilyr­um Maastricht-sßttmßlans og m÷rg ßr myndu lÝ­a ß­ur en ═sland hugsanlega yr­i gjaldgengt Ý ■ann kl˙bb ˙tvalinna. N˙ sem fyrr blasir ■a­ lÝka vi­ a­ efnahagskerfi okkar ═slendinga er af annarri ger­ en hjß ■eim ■jˇ­um sem eru ß evrusvŠ­inu og afar ˇhagstŠtt gŠti reynst fyrir ═sland me­ evru sem mynt a­ b˙a vi­ Maastricht-skilyr­in. Ůrautalendingin til a­ fullnŠgja ■eim skilyr­um yr­i auki­ atvinnuleysi langt yfir ■au m÷rk sem hÚr hafa rÝkt e­a talist ßsŠttanleg undanfarna ßratugi.

Hvert stefnir AS═-forystan?
Ůa­ sŠtir fur­u a­ forysta AS═ hefur n˙ um skei­ fyrirvaralaust krafist a­ildar ═slands a­ ESB og sˇtti sÚr umbo­ fyrir ■ß stefnu ß ßrsfundi sambandsins sl. haust. Tßlbeitan sem launafˇlki er bo­i­ upp ß er evra eftir a­ ═sland hef­i fengi­ a­ild a­ myntbandalagi ESB. ═ ■vÝ efni leggjast ■essi samt÷k launafˇlks ß s÷mu sveif og atvinnurekendur, a­ ■vÝ er vir­ist ßn ■ess a­ skeyta nokkru um ■ann gapastokk sem Ýslenskt launafˇlk yr­i sett Ý me­ Maastricht-skilmßlunum um svonefndan äefnahagslegan st÷­ugleikaô. Atvinnurekendur hef­u me­ ■vÝ tryggt sÚr t÷gl og hagldir Ý kjarasamningum, ■ar sem verkalř­shreyfingunni er Ý or­i Štla­ a­ velja ß milli mikils atvinnuleysis e­a ähˇflegra kjarasamningaô. Eftir stŠ­i ß bor­i vi­varandi atvinnuleysi Ý lÝkingu vi­ ■a­ sem menn n˙ eru a­ byrja a­ kynnast undir handarja­ri Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins. ═ ESB yr­i h˙sbˇndinn hins vegar Se­labanki Evrˇpu og hann kŠmi ekki til me­ a­ hlusta ß neitt kvak nor­an af ═slandi, hversu hart sem hÚr yr­i Ý ßri.

Krˇnan muna­arlausa
StŠrsta mˇts÷gnin Ý mßlflutningi rÝkisstjˇrnarinnar, me­ Samfylkinguna Ý fararbroddi og SjßlfstŠ­isflokkinn ß flˇtta, er a­ ˙thrˇpa krˇnuna sem gjaldmi­il ß sama tÝma og vi­ blasir a­ ■jˇ­in geti ■urft a­ b˙a vi­ hana um ˇfyrirsÚ­a framtÝ­. Krˇnan var ekki vandamßli­ sem framkalla­i bankahruni­, heldur tilskipanir Evrˇpusambandsins sem hÚr voru l÷gleiddar fyrirvaralaust me­ EES-samningnum. Vangaveltur um einhli­a uppt÷ku evru e­a annarrar myntar auka ekki ß tiltr˙ almennings, enda afar ßhŠttus÷m lei­, ekki sÝst vi­ n˙verandi a­stŠ­ur. Vi­ hva­a gengi ß krˇnunni Štla menn a­ mi­a ef nřr gjaldmi­ill vŠri upp tekinn? HÚr er ß fer­inni hringavitleysa sem er vi­haldi­ af ■eim sem gefa vilja sig Evrˇpusambandinu ß vald hva­ sem ■a­ kostar. Ůa­ gengur ekki upp a­ stjˇrnv÷ld i­ki ■a­ helst a­ tala ni­ur gjaldmi­ilinn Ý sta­ ■ess a­ hl˙a a­ honum svo a­ ═slendingar komist af sta­ me­ ■a­ endurreisnarstarf sem framundan er.

Einhli­a og ■r÷ng ESB-umrŠ­a
Sjßlft Evrˇpusambandi­ er Ý kreppu sem ekki sÚr fyrir endann ß. Ůeir sem hugsa um framtÝ­ ═slands Ý ˇlgusjˇ heimskreppu eiga ekki a­ lßta bjˇ­a sÚr ■ß einsřnu umrŠ­u ■ar sem spurningin um gjaldmi­ilinn er ger­ a­ upphafi og endi alls. A­ild a­ ESB var­ar flest anna­ meira en peninga, ■.e. fj÷lmarga ■Štti sem Ý meginatri­um sn˙ast um sjßlfstŠ­i til ßkvar­ana og lř­rŠ­islega stjˇrnarhŠtti. Hvorttveggja sker­ist me­ afdrifarÝkum hŠtti gerist ═sland a­ili a­ Evrˇpusambandinu.

Hj÷rleifur Guttormsson,
nßtt˙rufrŠ­ingur

(Birtist ß­ur Ý Morgunbla­inu 30. desember 2008)


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Heimssýn

Heimssýn

hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, eru þverpólitísk samtök þeirra sem telja hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.

Heimilisfang: Ármúla 6, 108 Reykjavík.

Sími 859 9107.


Nánar um Heimssýn

Vertu með!

Frjáls framlög

Eldri fŠrslur

Sept. 2019
S M Ů M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (23.9.): 1
  • Sl. sˇlarhring: 10
  • Sl. viku: 37
  • Frß upphafi: 968238

Anna­

  • Innlit Ý dag: 1
  • Innlit sl. viku: 35
  • Gestir Ý dag: 1
  • IP-t÷lur Ý dag: 1

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband