Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2009

Fjölsótt og velheppnaš mįlžing um sjįvarśtveginn og ESB

Tęplega eitt hundraš manns męttu į mįlžing um sjįvarśtveginn og Evrópusambandiš sem Heimssżn, hreyfing sjįlfstęšissinna ķ Evrópumįlum, stóš fyrir ķ fyrirlestrarsal Žjóšminjasafnsins ķ gęr sunnudag. Sérstakur gestur fundarins var Peter Ųrebech, žjóšréttarfręšingur viš Hįskólann ķ Tromsö ķ Noregi og sérfręšingur ķ EES rétti og sjįvarśtvegsreglum Evrópusambandsins. Var mįlžinginu gerš góš skil ķ fjölmišlum.

Margt įhugavert kom fram ķ mįli Ųrebech og m.a. aš regla sambandsins um svokallašar hlutfallslega stöšugar veišar, sem margir stušningsmenn ašildar aš žvķ hér į landi hafa sagt aš myndi tryggja Ķslendingum allan kvóta į Ķslandsmišum ef til slķkrar ašildar kęmi, er ķ raun ašeins munnleg vinnuregla sem hefur enga lagalega žżšingu. Engin trygging felist žvķ ķ henni fyrir einu eša neinu og henni megi breyta į tiltölulega einfaldan hįtt hvenęr sem er.

Į mįlžinginu fluttu einnig erindi Einar K. Gušfinnsson, sjįvarśtvegsrįšherra, Sveinn Hjörtur Hjartarson, hagfręšingur Landsambands ķslenskra śtvegsmanna (LĶŚ) og Gušbergur Rśnarsson, verkfręšingur hjį Samtökum fiskvinnslustöšva (SF). Öll erindin voru hljóšrituš og er stefnt aš žvķ aš birta žęr hljóšritanir į netinu innan skamms og veršur žaš auglżst sérstaklega.

Frétt Mbl.is um mįlžingiš


MĮLŽING: Sjįvarśtvegurinn og ESB

Sjįvarśtvegurinn og ESB
Mįlžing ķ fyrirlestrarsal Žjóšminjasafns Ķslands v/ Sušurgötu n.k. sunnudag kl 15 - 17.

Ręšumenn:
Einar K. Gušfinnsson, sjįvarśtvegsrįšherra
Peter Ųrebech, žjóšréttarfręšingur viš Hįskólann ķ Tromsö
Sveinn Hjörtur Hjartarson, hagfręšingur Landsambands ķslenskra śtvegsmanna (LĶŚ)
Gušbergur Rśnarsson, verkfręšingur hjį Samtökum fiskvinnslustöšva (SF)

Frjįlsar umręšur og fyrirspurnir śr sal eftir žvķ sem tķmi gefst til. Allir velkomnir į mešan hśsrśm leyfir!

Į fundinum veršur leitaš svara viš żmsum brennandi spurningum sem upp kynnu aš koma ķ hugsanlegum ašildarvišręšum viš Evrópusambandiš (ESB):
  • Hafa veriš geršar undanžįgur frį meginreglunni um “alger yfirrįš” (“exclusive competence”) ESB yfir aušlindum sjįvar ķ ašildarrķkjum?
  • Er hugsanlegt aš vikiš verši frį višmišunarreglu ESB um veišireynslu (“relative stability”) į nęstu įrum?
  • Hvaša įhrif hefur ESB-ašild į samningsstöšu Ķslendinga um deilistofna?
  • Hvaša įhrif hefur ESB-ašild į hęfni yfirvalda til aš taka skjótvirkar įkvaršanir um verndun veišisvęša?
  • Stafar ķslenskum sjįvarśtvegi aukin hętta af kvótahoppi į erfišleikatķmum eftir hugsanlega ESB-ašild?
  • Yrši breyting į kvótakerfinu viš ESB-ašild?

Stjórn Heimssżnar
  


mbl.is Sjįvarśtvegurinn og ESB til umręšu į mįlingi Heimssżnar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Verkefni handa hįskólahagfręšingum

bjorn_s_stefansson
Gjaldmišilsfręši, eins og hįskólahagfręšingar fjalla um žau nś, eru eins og kartöflufręši bśfręšinga fyrir 80-90 įrum. Ef leitaš var til bśfręšings į fyrstu įratugum 20. aldar til aš fį rįš um kartöflurękt hafši hann lķtiš aš styšjast viš annaš en eigiš hyggjuvit. Sumir bśfręšingar voru glśrnir, ašrir virtust vera glśrnir, en hvort sem var gįtu žeir ekki vķsaš til rannsókna. Nś getur bśfręšingur, sem spuršur er rįša um kartöflurękt, vķsaš til greinar ķ blaši, sem aftur vķsar til tķmaritsgreinar, sem aftur styšst viš rękilegar rannsóknarskżrslur, og kartöflurnar verša góšar. Žessu ętti aš vera lķkt fariš um gjaldmišilsmįliš, en žvķ er ekki aš heilsa.

Hįskólahagfręšingar vķsa ekki til rękilegrar greinargeršar, žar sem lesendur meš ólķk višhorf um stöšu Ķslands geta metiš sjįlfir, hvernig hugmynd hvers og eins um ęskilega stöšu landsins fellur aš hugmyndum um gjaldmišil fyrir Ķsland. Reyndar segir Thomsen, sem hér hefur veriš į vegum Alžjóšagjaldeyrissjóšsins (AGS), aš hér fari fram beinskeytt umręša um žessi mįl. Sś umręša hefur ekki birst almenningi, en skot hafa vissulega veriš mörg.

Ég set fram spurningar og óskir. Fyrst: Veršur žvķ yfirleitt svaraš, hvernig megi koma gjaldmišilsmįlum Ķslands vel fyrir, fyrr en heimurinn hefur mótaš nżjar leikreglur um flutning fjįrmagns milli landa eftir žį raun, sem heimurinn er ķ?

Žó aš žessu verši ekki svaraš af raunsęi fyrst um sinn mį fjalla um żmsa reynslu. Meginkenningin hefur veriš, aš myntbandalag verši ekki farsęlt, nema hlutar žess séu samstiga ķ efnahagssveiflum. Hįskólahagfręšingar męttu gera grein fyrir žvķ, mešan bešiš er eftir žvķ, aš reglur mótist um gjaldmišilsmįl heimsins, hversu samstiga eša ósamstiga Ķsland hefur veriš evrubandalaginu. Evrubandalagiš fullnęgir reyndar ekki skilyršinu um aš vera samstiga innbyršis, enda hefur žvķ farnast lakar en hinum hluta Evrópusambandsins og Evrópska efnahagssvęšisins. Sömuleišis žarf aš vita vegna hugmyndar um aš tengja krónuna viš BA-myntina dollar, hversu samstiga Ķsland hefur veriš Bandarķkjum Amerķku (BA), og vegna trśar sumra į, aš farsęlt vęri aš gera norsku krónuna aš gjaldmišli hér, žarf aš vita, hvort Ķsland sé yfirleitt samstiga Noregi ķ efnahagsbylgjum.

Žvķ er stundum haldiš fram, aš ķslenska hagkerfiš sé of lķtiš. Of lķtiš fyrir hvern er žį įtt viš? Var ef til vill helst aš, nś žegar illa fór, aš kvöš var į samkvęmt EES-samningnum, aš rķkiš skipti sér ekki af fjįrmagnsflutningum śr landi og til landsins? Žaš vildi ég, aš fjallaš vęri um ķ greinargerš hįskólahagfręšinga. Žį hefur veriš talaš um įhlaup į krónuna. Hvaša tök žarf aš hafa til aš varast žau? Mundu slķk tök leyfast ķ nżjum alžjóšlegum reglum, žótt žau yršu ekki leyfš samkvęmt EES-samningnum? Mętti žį ekki semja viš Evrópusambandiš um frįvik? Dżrkeypt reynsla ętti aš nęgja til aš fį aš semja žannig. Žetta žarf aš taka fyrir, mešal annars meš tilliti til žess, aš hér megi stunda fjįrmįlastarf af viti.

Nefnd eru dęmi um farsęl myntbandalög, Hongkong meš BA-dal og Ekvador sömuleišis. Er reynslan ķ žessum löndum hįš skipulagi kjaramįla? Skyldu vera almennir kjarasamningar ķ löndunum? Skiptir žaš mįli, ef vantar žann sveigjanleika, sem fęst meš eigin gjaldmišli, aš kjarasamningar eru sveigjanlegir, jafnvel léttvęgir? Er žį ęskilegt, til aš myntbandalagiš heppnist, aš ašilar vinnumarkašarins séu lķtils megnugir, sem sagt ekki neitt Alžżšusamband, sem skiptir mįli?

Nś kom til įlita, aš Lettland, sem hafši tengt gjaldmišil sinn evru, aftengdi hann og felldi gengiš. Ekki varš af žvķ, heldur fékk Lettland mikiš evrulįn til aš bjarga sér śr vandręšum. Fróšlegt vęri aš fį žaš dęmi metiš ķ vķštękri greinargerš, sömuleišis muninn ķ nśverandi žrengingum į Bretlandi meš sitt pund og Ķrlandi meš evru. Žį mį ekki gleyma Fęreyjum. Hagstofustjóri Fęreyja var ķ opinberri heimsókn hér ķ haust og lżsti vandręšum žar fyrir hįlfum öšrum įratug. Žar vantaši illa eigin gjaldmišil til aš leysa vandann, hélt hann fram. Hvaš er til ķ žvķ?

Žį vildi ég hafa meš umfjöllun um myntrįš; um žaš eru alžjóšlegar reglur. Loks hlżt ég aš vęnta žess, aš menn meti, hvers virši sjóšval mętti verša til aš draga śr hagsveiflum, sem aftur tengist gjaldmišilsstjórn, sbr. grein mķna „Aš loknum fjįrmįlasviptingum“ ķ Mbl. 16. október sķšastlišinn.

Hér er žvķ margs aš gęta, og ekkert vit aš ętla hįskólahagfręšingunum nauman tķma. Hagfręši getur leitt til skarprar greiningar og śrręša, en getur lķka oršiš einfeldningslegt trśboš, jafnvel hjį sama manni. Hįskólahagfręšingarnir stóšu heišursvörš ķ žeirri hrakför, sem žjóšin er ķ, meš glżju ķ augum (žaš er spurt, hvenęr feršin hófst). Samt veršur ekki komist hjį žvķ aš setja žį ķ verk. Žegar žeir hafa skilaš vandašri įlitsgerš ķ gjaldmišilsmįlinu žarf almenningur svigrśm til aš meta hana meš tilliti til nokkurra meginhugmynda um stöšu Ķslands. Og heimurinn allur žarf aš jafna sig til aš nį įttum um farsęl fjįrmįlasamskipti. Ętli veiti af skemmri tķma en kjörtķmabili nśverandi Alžingis til aš komast aš nišurstöšu?
 
Björn S. Stefįnsson
 
(Birtist įšur ķ Morgunblašinu 4. janśar 2009) 


Undanžįga frį stórrķkinu?

hjortur j
Margir žeirra sem vilja aš Ķsland verši hluti af Evrópusambandinu hafa veriš išnir viš aš fullyrša aš fįst muni undanžįgur frį hinu og žessu ķ ašildarvišręšum viš sambandiš, žį einkum ķ sjįvarśtvegsmįlum. Žessu hafa žeir lengi haldiš blįkalt fram žrįtt fyrir aš rįšamenn innan Evrópusambandsins hafi ķtrekaš sagt į undanförnum įrum aš varanlegar undanžįgur séu ekki ķ boši af hįlfu sambandsins enda hvorki vilji né fordęmi fyrir slķku. Nś sķšast kom žetta fram ķ vištali sem Fréttablašiš tók viš Olli Rehn, stękkunarkommissar Evrópusambandsins, žann 8. nóvember sl.

Evrópusambandiš er fyrirbęri sem lķtiš vantar oršiš upp į aš verši aš einu rķki. Leitun er į mįlaflokki innan ašildarrķkjanna ķ dag sem sambandiš hefur ekki meiri eša minni yfirrįš yfir. Og žeim fękkar stöšugt. Ef Ķsland gengi ķ Evrópusambandiš yrši žaš žvķ einungis jašarhéraš innan žessa rķkis sem ķ vaxandi męli er fariš aš kalla Bandarķki Evrópu (United States of Europe) ķ röšum Evrópusambandssinna. Taki stjórnarskrį Evrópusambandsins (einnig kölluš Lissabon-sįttmįlinn) endanlega gildi veršur sambandiš ķ raun komiš meš allt žaš sem einkennir rķki samkvęmt alžjóšlegum skilgreiningum, ž. į m. sameiginleg ytri landamęri, skilgreint landsvęši, žjóšhöfšingja, sjįlfstęša utanrķkisstefnu, varnarstefnu, hęstarétt, žing, framkvęmdastjórn (rķkisstjórn), gjaldmišil, dómskerfi, fįna, žjóšsöng, žjóšhįtķšardag og aušvitaš ekki sķst sameiginlega stjórnarskrį.

Sś meginregla gildir innan Evrópusambandsins aš vęgi ašildarrķkjanna, og žar meš möguleikar žeirra til įhrifa, mišast fyrst og fremst viš žaš hversu fjölmenn žau eru. Fyrir vikiš rįša stęrstu ašildarrķkin mestu ķ krafti stęršar sinnar, žį einkum Žżzkaland, Frakkland og Bretland. Žį sér ķ lagi ef žau semja fyrirfram sķn į milli um sameiginlega afstöšu til mįla įšur en žau eru tekin fyrir į vettvangi Evrópusambandsins, nokkuš sem žau gera oft og išulega. Varla žarf aš fara mörgum oršum um žaš hversu óhagstętt žetta fyrirkomulag yrši fyrir okkur Ķslendinga ef viš gengjum ķ Evrópusambandiš. Vęgi Ķslands yrši nįnast ekkert og möguleikar okkar til įhrifa eftir žvķ.

Vafalaust er žessi žróun innan Evrópusambandsins ein og sér alveg nęgjanleg įstęša fyrir marga til aš vera andvķgir ašild aš sambandinu. Žaš er žó svo sannarlega af nógu aš taka ķ žeim efnum. En halda Evrópusambandssinnar virkilega aš hęgt verši aš fį undanžįgu frį stórrķkinu sem leynt og ljóst er veriš aš breyta Evrópusambandinu ķ? Eša telja žeir kannski aš sś žróun sé bara hiš bezta mįl? Žeir hafa ķ žaš minnsta ekki sett hana fyrir sig hingaš til.
 
Hjörtur J. Gušmundsson,
stjórnarmašur ķ Heimssżn, hreyfingu sjįlfstęšissinna ķ Evrópumįlum
 
(Birtist įšur ķ Morgunblašinu 18. desember 2008)
 

Įskorun til Ķslendinga

Daniel Hannan
Kęru Ķslendingar! Ég geri mér fulla grein fyrir žvķ aš žiš standiš nś frammi fyrir mjög erfišum tķmum – viš stöndum raunar öll frammi fyrir mjög erfišum tķmum – en engir erfišleikar eru svo miklir aš ašild aš Evrópusambandinu geti ekki gert žį verri. Ég skil vel aš žiš séuš ķ sįrum og finnist žiš standa ein į bįti. Žiš hafiš fulla įstęšu til žess eftir ömurlega framkomu Gordons Browns ķ ykkar garš. En ef žiš bregšist viš meš žvķ aš leggja nišur lżšręšiš ykkar og sjįlfstęši žį festiš žiš ykkur ķ sömu vandamįlum og žiš eruš ķ nśna um alla framtķš.
 
Innganga ķ ESB fęli ķ sér algera örvęntingu, rétt eins og raunin var ķ tilfelli okkar Breta. Viš geršumst ašilar aš forvera sambandsins į hinum erfišu įrum žegar Edward Heath var forsętisrįšherra, žegar veršbólga var ķ tveggja stafa tölu, allt logaši ķ verkföllum, lokaš var reglulega fyrir orku til almennings og žjóšargjaldžrot blasti viš. Žaš er erfitt aš ķmynda sér aš viš hefšum stutt ašild įratug įšur eša žį įratug sķšar. Žaš hefši einfaldlega ekki rķkt nógu mikil svartsżni og örvęnting. Žegar komiš var fram į 9. įratug sķšustu aldar fór breskur almenningur aš gera sér grein fyrir žvķ hvaš Evrópusamruninn vęri ķ raun: kötturinn ķ sekknum. En žį varš einfaldlega ekki aftur snśiš. Nišurnjörvašir af reglugeršafargani frį Brussel glötušum viš samkeppnisforskoti okkar. Viš gengum Evrópusamrunanum į hönd viš erfišar ašstęšur og afleišingin var sś aš viš festum žęr ašstęšur ķ sessi.

Ekki gera sömu mistökin og viš geršum. Žiš žurfiš žess ekki! Ég hef haft ómęlda įnęgju af žvķ aš feršast reglulega til Ķslands undanfarin 15 įr og į žeim tķma hef ég oršiš vitni aš ótrślegum framförum. Slķkar breytingar eru oft augljósari ķ augum gesta sem annaš slagiš koma ķ heimsókn en žeirra sem hafa fasta bśsetu į stašnum. Žegar ég kom fyrst til landsins höfšuš žiš nżlega gerst ašilar aš Evrópska efnahagssvęšinu sem veitti ykkur fullan ašgang aš innri markaši ESB įn žess aš žurfa aš taka į ykkur žann mikla kostnaš sem fylgir ašild aš sambandinu sjįlfu.

Ķmyndiš ykkur aš ķ tķmabundnu vonleysi tękjuš žiš žį įkvöršun aš ganga ķ ESB og taka upp evruna. Hvaš myndi gerast? Ķ fyrsta lagi yrši gengi gjaldmišilsins ykkar fest til frambśšar viš evruna į žvķ gengi sem žį vęri ķ gildi. Endurskošun į genginu meš tilliti til umbóta ķ efnahagslķfi ykkar vęri śtilokuš. Aš sama skapi yrši ekki lengur hęgt aš bregšast viš efnahagsvandręšum ķ framtķšinni ķ gegnum gengiš eša stżrivexti. Žess ķ staš myndu slķkar ašstęšur leiša til mikils samdrįttar ķ framleišslu og fjöldaatvinnuleysis.

Žaš nęsta sem žiš stęšuš frammi fyrir vęri žaš aš fyrir inngönguna ķ ESB yrši aš greiša hįtt verš, fiskimišin ykkar. Žessi mikilvęgasta endurnżjanlega nįttśruaušlind ykkar yrši hluti af sameiginlegri sjįvarśtvegsstefnu sambandsins.

Fljótlega mynduš žiš žó įtta ykkur į žvķ aš žiš hefšuš afsalaš ykkur einhverju margfalt dżrmętara en fiskimišunum. Ykkar mesta aušlegš liggur nefnilega ekki ķ hafinu ķ kringum landiš ykkar heldur ķ huga ykkar. Žiš bśiš yfir einhverju best menntaša fólki ķ heiminum, frumkvöšlastarfsemi er mikil sem og öll framtakssemi. Žiš hafiš byggt įrangur ykkar į minna regluverki, skattalękkunum og frjįlsum višskiptum. En žiš mynduš reka ykkur į žaš aš žiš hefšuš gengiš til lišs viš fyrirbęri sem er fyrst og fremst skriffinnskubįkn grundvallaš į grķšarlegri mišstżringu į öllum svišum og hįum verndartollum ķ višskiptum viš rķki utan žess.

Ég get upplżst ykkur um žį sorglegu stašreynd aš afstašan til ykkar er ömurleg ķ Brussel. Žaš er litiš nišur į ykkur. Daginn sem žaš lį fyrir aš allir bankarnir ykkar höfšu lent ķ erfišleikum komu žrķr Evrópusinnašir žingmenn į Evrópužinginu til mķn glottandi hver ķ sķnu lagi: „Jęja Hannan, Ķslendingarnir žķnir eru ekki beinlķnis aš gera žaš gott žessa dagana, ha? Žeir sem hafa viljaš standa utan viš ESB. Žeir hafa alltof lengi fengiš aš hafa hlutina eftir eigin höfši, žeir įttu žetta skiliš!“

Tilvist ykkar ein og sér sem sjįlfstęš og velmegandi žjóš hefur skapaš öfund ķ Brussel. Ef 300 žśsund manna žjóšfélag noršur viš heimskautsbaug getur nįš betri įrangri en ESB žį er allur Evrópusamruninn ķ hęttu aš įliti rįšamanna sambandsins. Įrangur ykkar gęti jafnvel oršiš rķkjum sem žegar eru ašilar aš ESB hvatning til žess aš lķta til ykkar sem fyrirmyndar. Žaš er fįtt sem rįšamenn ķ Brussel vildu frekar en gleypa ykkur meš hśš og hįri.

Žiš hafiš vališ. Žiš getiš oršiš śtkjįlki evrópsks stórrķkis, minnsta hérašiš innan žess, ašeins 0,002% af heildarķbśafjölda žess. Eša žiš getiš lįtiš ykkar eigin drauma rętast, fylgt ykkar eigin markmišum, skrįš ykkar eigin sögu. Žiš getiš veriš lifandi dęmi um žann įrangur sem frjįlst og dugandi fólk getur nįš. Žiš getiš sżnt heiminum hvaš žaš er aš vera sjįlfstęš žjóš, sjįlfstęš ķ hugsun og athöfnum sem er žaš sem gerši ykkur kleift aš nį žeim įrangri sem žiš hafiš nįš į undanförnum įratugum. Hugsiš ykkur vandlega um įšur en žiš gefiš žaš frį ykkur.
 
Daniel Hannan,
žingmašur breska Ķhaldsflokksins į Evrópusambandsžinginu.
 
(Birtist įšur ķ Morgunblašinu 3. janśar 2009)
 

« Fyrri sķša

Heimssýn

Heimssýn

hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, eru þverpólitísk samtök þeirra sem telja hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.

Heimilisfang: Ármúla 6, 108 Reykjavík.

Sími 859 9107.


Nánar um Heimssýn

Vertu með!

Frjáls framlög

Eldri fęrslur

Sept. 2019
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (23.9.): 4
  • Sl. sólarhring: 11
  • Sl. viku: 40
  • Frį upphafi: 968241

Annaš

  • Innlit ķ dag: 4
  • Innlit sl. viku: 38
  • Gestir ķ dag: 4
  • IP-tölur ķ dag: 4

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband