Leita Ý frÚttum mbl.is

BloggfŠrslur mßna­arins, jan˙ar 2007

Nřr forst÷­uma­ur HagfrŠ­istofnunar Hßskˇla ═slands um evruna og ESB

c_euro645_100770Dr. Gunnar Ëlafur Haraldsson er nřr forst÷­uma­ur HagfrŠ­istofnunar Hßskˇla ═slands og tˇk hann vi­ af Dr. Tryggva ١r Herbertssyni sem lÚt af ■eim st÷rfum um sÝ­ustu ßramˇt. Marka­urinn, vi­skiptabla­ FrÚttabla­sins, innti Ý gŠr Gunnar um sko­un hans ß ■eirri umrŠ­u sem veri­ hefur Ý gangi a­ undanf÷rnu um evruna og krˇnuna. Gunnar sag­i fyrir ■a­ fyrsta ekkiávera b˙i­ a­ sko­a nŠgilega vel allar hli­ar mßlsins til ■ess a­ hŠgt sÚ a­ taka ßkv÷r­un um a­ kasta krˇnunni. äŮa­ hefur til a­ mynda ekki veri­ fullsko­a­ hvernig vi­ myndum haga hagstjˇrninni, me­ lÝtil sem engin ßhrif ß gjaldmi­ilinn. A­ taka upp evruna getur lÝka haft mikil ßhrif ß vinnumarka­inn og ■au ßhrif hafa heldur ekki veri­ ranns÷ku­ ofan Ý kj÷linn. Ůetta er ekki bara spurning um a­ telja kostina og ˇkostina. Ůa­ ■arf a­ vega og meta hversu ■ungt ■essir kostir og ˇkostir vega. Spurningin um fyrirkomulag ■essara mßla ß ekki a­ vera dŠgurmßl."

Gunnar telur ekki rß­lagt a­ taka upp evru ßn ■ess a­ ganga Ý Evrˇpusambandi­. äEf vi­ tŠkjum upp evruna ■yrftum vi­ strax a­ reyna a­ a­laga Ýslenska hagkerfi­ sem best a­ sveiflum Ý evrˇpska hagkerfinu. S÷gulega sÚ­ hefur ═sland oft veri­ Ý uppsveiflu ß me­an Evrˇpa er Ý ni­ursveiflu og ÷fugt. Ef vi­ tŠkjum upp evruna ßn ■ess a­ ganga Ý sambandi­ gŠtum vi­ lent Ý ■vÝ a­ vera me­ lßga vexti Ý uppsveiflu og hßa vexti Ý kreppu." Hann bendir lÝka ß a­ ■ˇtt ═slendingar tŠkju upp evruna vŠru hagstjˇrnarvandamßl hvergi nŠrri ˙r s÷gunni.

ä┴hrifin af uppsveiflu e­a ni­ursveiflu koma alltaf einhvers sta­ar fram. Ef ■a­ gerist ekki a­ hluta til Ý gegnum gengi­, ■ß gerist ■a­ bara einhvers sta­ar annars sta­ar. Svo mß heldur ekki gleyma ■vÝ a­ vi­ ver­um ekki laus vi­ ßhrifin af gengissveiflum ■ˇtt vi­ t÷kum upp evruna. A­rir gjaldmi­lar sveiflast lÝka, ■etta ver­a ■ß bara ekki gengissveiflur sem ver­a til af ßstandinu hÚrna innanlands. En sveiflurnar myndu vissulega minnka."

(Athugasemd Heimssřnarbloggsins: ŮvÝ er vi­ ■etta a­ bŠta a­áhvorki er eináhagsveifla til sta­ar innan Evrˇpusambandsins nÚ evrusvŠ­isins ■ˇ sveiflurnar ■ar ß bŠ sÚu allajafna miklum mun lÝkari en ■a­ sem gengur og gerist ß milli ═slands ogáa­ildarrÝkja sambandsins.áSums sta­ar er uppsveifla innan evrusvŠ­isins, s.s. ß Spßni, ß me­an erfi­lega hefur gengi­ a­ ÷rva hjˇl atvinnulÝfsins t.a.m. Ý Ůřskalandi og Frakklandi. Mi­střr­ir střrivextir Se­labanka Evrˇpusambandsins, sem gilda ß ÷llu evrusvŠ­inu, hafa fyrir viki­ veri­ einhvers konar mßlami­lun og Ý raun ekki henta­ neinu af evrurÝkjunum. HugmyndafrŠ­ingar evrusvŠ­isins ger­u rß­ fyrir ■vÝ Ý upphafi a­ hagsveiflur evrurÝkjanna myndu smßm saman samlagast en ■a­ hefur ■ˇ enn ekki gerst heldur hafa sveiflurnar til ■essa miklu fremur fjarlŠgst.)

Ţmsir hafa haldi­ ■vÝ fram a­ evran muni, hvort sem okkur lÝkar betur e­a verr, lauma sÚr bakdyramegin inn Ý Ýslenskt efnahagslÝf, samfara ■vÝ a­ umsvif Ýslenskra stˇrfyrirtŠkja ver­i Ý sÝfellt meira mŠli Ý erlendum gjaldmi­li. Fullyrt hefur veri­ a­ ■a­ myndi gera peningamßlastjˇrn Se­labankans ßhrifalausa. ä╔g sÚ ekki a­ ■etta myndi breyta miklu frß ■vÝ sem n˙ er, ■vÝ a­ stˇrum hluta hafa střrivextir Se­labankans ekki virka­ sem skyldi. Bankarnir hafa n˙ ■egar grei­an a­gang a­ erlendu lßnsfjßrmagni og eru ■vÝ a­ miklu leyti undanskildir ßhrifum af střriv÷xtum Se­labankans. ╔g held ■a­ sÚ alltaf, ■rßtt fyrir allt [s.s. hvort sem hÚr ß landi vŠri Ý notkun evra e­a krˇna], almenningur Ý landinu sem ber ■yngstu byr­arnar af peningamßlastjˇrninni."


┴hugaver­ar frÚttir af Evrˇpumßlunum

blodESB telur ■jˇ­ir ekki geta teki­ upp evru ßn a­ildar a­ sambandinu
Amelia Torres, talsma­ur Evrˇpusambandsins (ESB) Ý efnahagsmßlum, sag­i Ý frÚttum RÝkis˙tvarpsins, a­ evran vŠri ˇrj˙fanlegur hluti af ESB og rÝki geti a­eins teki­ upp evruna me­ ■vÝ a­ ganga Ý sambandi­ fyrst. A­ auki ■urfi hagkerfi rÝkjanna a­ uppfylla str÷ng skilyr­i til a­ fß a­ ganga Ý Myntbandalag Evrˇpu, EMU.
Meira ß Mbl.is

Se­labankastjˇri: Engin evra ßn ESB-inng÷ngu
Ingimundur Fri­riksson se­labankastjˇri segir a­ ekki komi til greina a­ ═slendingar taki upp evru nema ■eir gangi Ý ESB fyrst. Talsma­ur ESB Ý efnahagsmßlum tekur Ý sama streng og segir evruna ˇrj˙fanlegan hluta sambandsins.
Meira ß R˙v.is

Peningamßlastefnan bÝtur ßfram, segir Se­labankinn
Gengi krˇnunnar fÚll um tŠp tv÷ prˇsent Ý dag vegna sterks or­rˇms um a­ Kaup■ing hyggist fŠra uppgj÷r sitt yfir Ý evru. Kaup■ingsmenn neita a­ tjß sig. Ingimundur Fri­riksson se­labankastjˇri segir a­ peningamßlastefnan muni hafa bit ßfram, jafnvel ■ˇtt einhverjir vi­skiptabankanna kjˇsi a­ gera reikninga sÝna upp Ý erlendum gjaldmi­lum.
Meira ß VÝsir.is

Frßsagnir af andlßti krˇnunnar eru řktar
äFrßsagnir af andlßti krˇnunnar eru dßlÝti­ řktar," segir ┴sgeir Jˇnsson, forst÷­uma­ur greiningardeildar Kaup■ings og telur a­ ef til vill hafi veri­ ofmetin Ý umrŠ­unni ßhrifin af ■vÝ ef fjßrmßlafyrirtŠki fŠr­u eigi­ fÚ sitt yfir Ý erlenda mynt.
Meira ß VÝsir.is

Fjßrmßlarß­herra undrast or­ formanns Sf um krˇnuna
┴rni Mathiesen fjßrmßlarß­herra ßlÝtur a­ tal Ingibjargar Sˇlr˙nar GÝsladˇttur, formanns Samfylkingarinnar, um ˇnřta krˇnu sÚ ßrˇ­ur fyrir inng÷ngu Ý Evrˇpusambandi­. A­ ÷­ru leyti sÚ ■a­ ˇskiljanlegt af stjˇrnmßlalei­toga sem vilji lßta taka sig alvarlega. Hann hefur hvorki ■ungar ßhyggjur af krˇnunni nÚ uppgj÷ri fyrirtŠkja Ý erlendri mynt.
Meira ß R˙v.is

┴hŠtta Ý evrulaunum
Laun■egar taka mikla ßhŠttu me­ ■vÝ a­ ■iggja laun Ý evrum, segir a­alhagfrŠ­ingur Se­labanka ═slands. Hann telur hverfandi lÝkur ß a­ evran laumi sÚr bakdyramegin inn Ý Ýslenskt efnahagslÝf. H˙n ver­i aldrei tekin upp nema um ■a­ rÝki pˇlitÝsk sßtt.
Meira ß VÝsi.is


mbl.is ESB telur ■jˇ­ir ekki geta teki­ upp evru ßn a­ildar a­ sambandinu
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Evra og hagstjˇrn

illugi_gunnarssonŮegar rÝkisstjˇrnarflokkarnir og Samfylkingin sam■ykktu a­ rß­ist yr­i Ý byggingu Kßrahnj˙kavirkjunar og a­ ßlver skyldi rÝsa vi­ Rey­arfj÷r­, lß fyrir a­ tÝmabundi­ rˇt myndi koma ß Ýslenskt efnahagslÝf. ┴ mˇti kom ■a­ mat manna a­ langtÝmaßhrif ■essara framkvŠmda ß hagkerfi­ vŠru til gˇ­s. Hagstjˇrnarvandinn jˇkst hins vegar til muna vegna hŠkkunar ß lßnshlutfalli ═b˙­alßnasjˇ­s og grÝ­arlegra ˙tlßna bankanna til Ýb˙­akaupa. Sß hagstjˇrnarvandi sem glÝmt hefur veri­ vi­ undanfarin misseri var ■vÝ fyrirsjßanlegur og kom ekki ß ˇvart. Se­labankinn hefur bori­ hitann og ■ungann af ■essum vanda og nokku­ hefur bori­ ß gangrřni ß rÝkisvaldi­ og sveitarfÚl÷gin vegna ■ess a­ ■au hafi ekki dregi­ ˙r ˙tgj÷ldum sÝnum. Einnig hefur bori­ ß ■eirri hugmynd a­ hŠgt vŠri a­ leysa hagstjˇrnarvandann me­ ■vÝ a­ taka upp evru.

Grein Illuga Gunnarssonar, hagfrŠ­ings, mß lesa Ý heild ß VÝsi.is.


Skauta­ lÚtt yfir sta­reyndir

ragnar_arnaldsMargir ■eir sem n˙ heimta evru Ý sta­ krˇnu gera sÚr ekki grein fyrir a­ ═slendingar uppfylla ekki skilyr­in fyrir uppt÷ku evru og munu ekki gera ■a­ Ý fyrirsjßanlegri framtÝ­. Fyrir svo utan hitt a­ evran myndi verka eins og olÝa ß ver­bˇlgueldinn. Til ■ess a­ taka upp evru Ý tengslum vi­ a­ild a­ ESB ■urfa rÝki a­ uppfylla m÷rg skilyr­i. Sum ■eirra uppfyllir Ýslenskt efnahagslÝf. En eitt ■eirra er og ver­ur torsˇttast fyrir ═slendinga; ■. e. a­ um nokkurt skei­ sÚ ver­bˇlga hÚr ekki meiri en 1.5% yfir me­altali ver­bˇlgu Ý ■eim ■remur rÝkjum ESB ■ar sem h˙n er minnst. S˙ tala var 1.3% ßri­ 2005. Einnig ver­ur torsˇtt fyrir ═sland uppfylla ■a­ skilyr­i a­ me­alvextir hÚr sÚu innan vi­ 2% hŠrri en me­alvextir ■eirra rÝkja ESB ■ar sem ■eir eru lŠgstir.

Umfj÷llun Ragnars Arnalds, formanns Heimssřnar,áum Evrˇpumßlin mß lesa Ý heild sinni ß bloggsÝ­u hans.


═sland og Evrˇpa - Hvernig ver­ur ■essu sambandi bezt hßtta­?

Bjarni Jˇnsson, rafmagnsverkfrŠ­ingur, ritar hÚr grein um Evrˇpuhugsjˇnina a­ fornu og nřju, eins og h˙n kemur honum fyrir sjˇnir, og fŠrir s÷guleg og efnahagsleg r÷k fyrir sjˇnarmi­um sÝnum um řmis vi­fangsefni Ýslenzkra stjˇrnmßla n˙tÝmans.

A­fararor­:
Ekkert er nřtt undir sˇlunni.á Ůess vegna getur reynzt gagnlegt a­ sko­a s÷guna, ■egar n˙tÝminn er metinn e­a reynt er a­ rřna inn Ý framtÝ­ina.á ═ tilraun til a­ svara ofangreindri spurningu ver­ur hÚr stikla­ ß stˇru Ý ■eirri s÷gu Evrˇpu, er a­ sameiningu hennar lřtur, ■vÝ a­ ■au mßl hafa marka­ Evrˇpu frß strÝ­slokum 1945.áá Ůß ver­a lauslega reifa­ir einstaka drŠttir Ý s÷gu ═slands til a­ reyna a­ greina megintengsl ß milli menningarlegrar og efnalegrar st÷­u ■jˇ­arinnar annars vegar og sambandsins vi­ erlend rÝki hins vegar.

20. ÷ldin var mikill ÷rlagatÝmi Ý s÷gu ═slands og Evrˇpu.á Evrˇpu■jˇ­ir bßrust ■ß ß banaspjˇtum Ý tveimur grimmilegum og mannskŠ­um styrj÷ldum, sem breiddust ˙t um heim allan.á Aflei­ing hinnar seinni var gl÷tun forystuhlutverks Evrˇpu Ý heiminum.á ┴ ═slandi ur­u ß 20. ÷ldinni rˇttŠkari breytingar ß menningu, atvinnuhßttum og efnahag en or­i­ h÷f­u frß landnßmi, enda endurheimti ■jˇ­in ■ß sjßlfstŠ­i sitt.áá

┴ri­ 1991 ur­u vatnaskil Ý efnahagsmßlum ═slands, er horfi­ var frß mi­střringu rÝkisvaldsins ß fjßrmßlum og atvinnumßlum, sem mˇtu­ haf­i veri­ Ý anda sameignarstefnu Karls Marx ß 4. ßratuginum (frß 1931).á Me­ auknu fjßrmagnsfrelsi Ý kj÷lfar EES samningsins og s÷lu rÝkisfyrirtŠkja var sn˙i­ endanlega af braut ˙tvatna­rar sameignarstefnu og äpilsfaldakapÝtalismaô og grunnur lag­ur a­ Ýslenzku efnahagsundri (ôWirtschaftswunderö) me­ marka­svŠ­ingu Ý anda Ludwigs Erhards, efnahagsmßlarß­herra Konrads Adenauers, kanzlara V-Ůřzkalands.

Innflutningsh÷ft og fjßrmagnsh÷ft h÷f­u veri­á bjargrß­ vinstri manna allt frß 1931 og vaxandi allan 4. ßratuginn, og aftur Ý kj÷lfar styrjaldarinnar var glutra­ ni­ur tŠkifŠri til vestrŠnnar hag■rˇunar, ■egar Bretton Woods samkomulagi­ var sni­gengi­ og horfi­ til efnahagslegrar einangrunarstefnu Ý sta­ ÷flugs samstarfs vi­ Al■jˇ­a gjaldeyrisvarasjˇ­inn og Al■jˇ­abankann.

äVi­reisnarstjˇrninô, 1959-1971, gekk hins vegar til samstarfs vi­ ■essa a­ila og aflÚtti innflutningsh÷ftunum og sk÷mmtunarse­lunum, en ekki fjßrmagnsh÷ftunum.á SkattpÝning haf­i e­li mßlsins samkvŠmt fari­ vaxandi me­ hverri vinstri stjˇrninni ß fŠtur annarri, en äVi­eyjarstjˇrninô, 1991-1995, hˇf skattalŠkkanir, og ˇ­ar tˇk ■ß skattstofninn a­ dafna og skatttekjur a­ vaxa.

Fjßrmagnstekjuskattur og tekjuskattur af fjßrmßlafyrirtŠkjum skila­i ßri­ 2006á um 30 millj÷r­um krˇna ß ßri Ý rÝkissjˇ­, en haf­i nßnast engu skila­ ß undan marka­svŠ­ingunni.

Kenningar Adams Smiths um styrk verkaskiptingar og sÚrhŠfingar ß frjßlsum marka­i, sem lei­a mundu til aukinnar framlei­ni og ■ar af lei­andi bŠttra kjara almennings, sanna­ist ljˇslega hÚrlendis.á ┴ tÝmabilinu 1995-2006 uxu rß­st÷funartekjur heimilanna um meira en 50 % a­ raunvir­i.á Allir ■jˇ­Úlagshˇpar hafa noti­ gˇ­s af gˇ­Šrinu, ekki sÝzt hinir lakast settu, ■ˇ a­ enn megi betur gera.á Hafa hÚr enn einu sinni sannazt or­ Nˇbelver­launahafans Ý hagfrŠ­i um, a­ marka­shagkerfi­ sÚ stˇrvirkasta tŠki­, sem fundi­ hafi veri­ upp til a­ vinna bug ß fßtŠkt.á Ůetta birtist hÚrlendis t.d. Ý ■eirri sta­reynd, a­ lŠgstu tekjur hafa vaxi­ meira en frÝtekjumarki­, svo a­ fˇlk hefur komizt upp fyrir skattleysism÷rk.

Me­ or­hengilshŠtti er hŠgt a­ halda ■vÝ fram, a­ skattar ■eirra hafi aukizt hlutfallslega mest, sem voru ß­ur anna­hvort undir frÝtekjumarkinu e­a rÚtt yfir ■vÝ.á FrÝtekjumarki­ hŠkkar sjßlfvirkt me­ vÝsit÷lu neyzlukostna­ar og einnig me­ lŠkkun skatthlutfalls af tekjum.á Ůa­ vŠri vinnuletjandi og ˇrÚttlßtt gagnvart ■eim, sem skattbyr­arnar bera, a­ hŠkka einv÷r­ungu frÝtekjumarki­ og fŠkka ■annig skattgrei­endum.á Miklu nŠr er a­ jafna skattbyr­i af launatekjum og fjßrmagnstekjum me­ ■vÝ a­ lŠkka hina fyrr nefndu, eins og hafi­ er.á

Ůessi jßkvŠ­a ■rˇun skattbyr­i ß sÚr ekki sinn lÝka Ý V-Evrˇpu hluta ESB.áJafnvel mannfrŠ­ingar hafa n˙ leitt r÷k a­ ■vÝ, a­ verkaskipting Ý ■jˇ­fÚl÷gum hins viti borna manns, ôhomo sapiensö, hafi ri­i­ baggamuninn fyrir r˙mum 30 ■˙sund ßrum Ý samkeppni hans vi­ hinn sterka, ÷fluga og a­l÷gunarhŠfa vei­imann, Neanderthalsmanninn, sem haf­i b˙i­ Ý Evrˇpu Ý r˙mlega 200 ■˙sund ßr, ■egar forfe­ur okkar komu ■anga­ fyrst fyrir um 40 ■˙sund ßrum.

Kaffih˙saspeki Karls Marx (a­ kaffih˙sum ˇl÷stu­um), ßsamt ÷llum sÝ­ari tÝma ˙tgßfum hennar, hefur reynzt hugarbur­ur helber og grillusafn, sem hvergi stenzt marka­shagkerfinu sn˙ning, enda stendur ■a­ e­li mannsins nŠr. Jafna­arstefnan hefur ß hinn bˇginn hvarvetna leitt til bi­ra­a eftir ni­urgreiddri ■jˇnustu, sem drabbast ni­ur, og ˙tj÷fnunar ß fßtŠkt.

═ ■essari grein ver­ur me­ řmsum hŠtti leitazt vi­ a­ sřna fram ß, a­ ═slendingum vegni ■ß bezt, ■egar ■eir njˇta hßmarks frelsis Ý stjˇrnarfarslegu og atvinnulegu tilliti, ogá a­ binda tr˙ss sitt meira en or­i­ er vi­ stˇrveldin sÚ sÝ­ur til farsŠldar falli­.
áá
Forsagan:
Hugmyndin um sameiningu Evrˇpu er ekki nř af nßlinni.á Elztu heimildir um slÝkt eru frß Rˇmverjum komnar ß 1. ÷ld fyrir tÝmatal vort.á Rˇmverjar voru gˇ­ir skipuleggjendur, og ■eir voru lÝka snjallir verkfrŠ­ingar.á Stjˇrnendur Rˇmar h÷f­u ■ess vegna fulla bur­i til a­ lßta drauma sÝna um landvinninga rŠtast.á Ůeir voru hagsřnir og raunsŠir og leyf­u Ýb˙um Ý rÝkjum Rˇmarveldis a­ halda tr˙ sinni, si­um og venjum, ef ■eir a­eins lutu Rˇm og guldu henni skatt.á Allt rÝki sitt tengdu ■eir me­ vegakerfi, og Ý RˇmarrÝki blˇmgu­ust verzlun og vi­skipti undir rˇmverskum l÷gum, mŠlieiningum og mynt.

Framsˇkn Rˇmverja Ý Nor­ur-Evrˇpu var hins vegar st÷­vu­ ßri­ 9 e.kr. nßlŠgt OsnabrŘck Ý Ůřzkalandi af germ÷nskum her undir forystu manns, er Rˇmverjar nefndu Arminius, en gŠti hafa heiti­ Hermann.

Bardaginn Ý Tevtoborgarskˇgi, ■ar sem ■rjßr legݡnir rˇmverska hersins, sem voru Ý landvinningalei­angri inn Ý GermanÝu undir forystu stjˇrnmßlamannsins og herforingjans Varusar, voru gj÷rsigra­ar og strßfelldar, skipti sk÷pum um ■rˇun Evrˇpu, ■vÝ a­ Rˇmverjar reyndu ekki aftur a­ leggja undir sig GermanÝu.

Ef ■essi sigursŠli germanski her hef­i lßti­ knÚ fylgja kvi­i og haldi­ vi­ svo b˙i­ vestur yfir RÝn og inn Ý hin frjˇs÷mu hÚru­ GallÝu, hef­i sagan geta­ or­i­ ÷nnur en raun var­ ß. Germanir kusu hins vegar a­ halda hver til sÝns heima eftir a­ hafa reki­ Rˇmverja af h÷ndum sÚr.áá Vesturhluti RˇmarrÝkis fÚll sÝ­an 467 ßrum seinna Ý hendur germanskra Šttbßlka og sundra­ist Ý m÷rg rÝki.

NŠsta tilraun til sameiningar Evrˇpu var ger­ af Karlamagn˙si, Frankakonungi, ß sÝ­ari hluta 8. aldar, en rÝki­ li­a­ist Ý sundur eftir hans dag, grˇflega Ý ■ß rÝkjaskipan, sem er vi­ lř­i ß meginlandinu enn ■ann dag Ý dag.

Vestur-Evrˇpa var sameinu­ Ý tr˙arlegum efnum undir andlegt veldi pßfans Ý Rˇm um 1200.á ┴ 16. ÷ld klofna­i ■etta kirkjurÝki me­ sÝ­bˇt ■řzka munksins Marteins L˙thers, og Ý kj÷lfari­ fylgdi mikil varg÷ld Ý Evrˇpu, sem nß­i hßmarki me­ 30 ßra strÝ­inu 1618-1648.á Ůß klofna­i Ůřzkaland Ý m÷rg furstadŠmi, en řmis ÷nnur rÝki lif­u sitt blˇmaskei­ Ý kj÷lfar fri­arsamninga.á

┴ 19. ÷ld var­ rˇmantÝsk ■jˇ­ernisvakning ß me­al ■řzkumŠlandi manna, sem nß­i hßmarki me­ sameiningu Ůřzkalands me­ äblˇ­i og jßrniô undir forystu jßrnkanzlarans, Ottˇs von Bismarcks.

┴ 20. ÷ld keyr­u vopnavi­skipti Evrˇpu■jˇ­a um ■verbak.á Vi­ lok sÝ­ari heimsstyrjaldarinnar kom kjarnorkusprengjan til skjalanna, og ■ß var­ Evrˇpum÷nnum ljˇst, a­ vi­ svo b˙i­ mßtti ekki standa.á Var ■ß stofna­ Kola-og stßlbandalagi­, sem tvinna skyldi saman hagsmuni hinna strÝ­andi fylkinga Ý Evrˇpu til a­ bŠta fri­arhorfur.á Upphaflega voru ■ar Benel˙x l÷ndin, Frakkland og Ůřzkaland, og ■a­ ■rˇa­ist fljˇtlega Ý tollabandalag 12 rÝkja, Efnahagsbandalagi­, sem haf­i ■a­ hlutverk a­ ÷rva vi­skipti ß milli landanna, og nß­ist gˇ­ur ßrangur me­ tollalŠkkunum og afnßmi vi­skiptahafta ß m÷rgum svi­um.

N˙ hefur ■etta vi­skiptabandalag ■rˇazt Ý rÝkjasamband 27 ■jˇ­a frß 1. jan˙ar 2007, Evrˇpusambandi­.á

═slandssagan:
┴ tÝmum Karlamagn˙sar Ý Achen voru Nor­menn a­ nß t÷kum ß siglingatŠkni og skipasmÝ­um, sem ger­i ■eim kleift a­ leggja ß haf ˙t.á ┴ 9. ÷ld hˇfu Ýb˙ar Vestur-Noregs siglingar til Bretlandseyja og settust ■ar margir a­.á Blˇmgu­ust millilandavi­skipti og efnu­ust Ýb˙ar Vestur-Noregs dßvel.á Ůetta fˇr ekki fram hjß VÝkurkonungi Ý Oslˇ, og var um ßri­ 870 ßkve­i­ a­ gera allan Noreg nor­ur Ý ŮrŠndal÷g a­ einu skattlandi VÝkurkonungs.á Veittu hersar, jarlar og a­rir lendir menn Ý Vestur-Noregi innrßsarher konungs ÷flugt vi­nßm, en ur­u a­ l˙ta Ý lŠgra haldi.á Stukku ■ß margir Vestlendingar af landi brott til Bretlandseyja, FŠreyja og ═slands fremur en a­ sverja VÝkurkonungi tr˙na­arei­a og gangast undir skattlagningu hans.

Noregskonungar sřndu l÷ndunum Ý vestri mikinn ßhuga, enda var­ mi­st÷­ norska rÝkisvaldsins fljˇtlega ß Vesturlandinu.á Um ßri­ 1000 var ß Al■ingi sam■ykkt, fyrir tilstu­lan Noregskonungs, a­ ═slendingar lÚtu skÝrast til kristinnar tr˙ar.á ═ kj÷lfari­ var­ ═sland hluti af andlegu rÝki pßfans Ý Rˇm.á ═sland fylgdi Noregi undir d÷nsku kr˙nuna um mi­ja 14. ÷ld me­ mŠg­um og erf­um.

Ůßttur Ý uppreisn ■řzka munksins Marteins L˙thers gegn pßfa var a­ velta latÝnu ˙r sessi sem alls rß­andi kirkjumßli og hefja mˇ­urmßli­ til vegs og vir­ingar.á Um svipa­ leyti fann Johan Guthenberg upp prentlistina.á ═slendingar voru fljˇtir a­ ßtta sig ß ■essu, og aldrei ver­ur Oddi Gottskßlkssyni full■÷kku­ vist hans Ý fjˇsi Skßlholts Ígmundar Pßlssonar, biskups, vi­ gr˙tartÝru a­ ■ř­a Nřja Testamenti­ ß Ýslenzku. Var fljˇtlega eftir Si­bˇt gefin ˙t biblÝa Ý Ýslenzkri ■ř­ingu, sem sennilega hefur or­i­ tungunni til bjargar.

┴ 19. ÷ld nß­u bylgjur rˇmantÝsku stefnunnar ═slandsstr÷ndum og leiddu ˇ­ar til sjßlfstŠ­ishugmynda landsmanna.á Fj÷lnismenn l÷g­u grunninn a­ menningarlegri og stjˇrnmßlalegri endurreisn landsins, og me­ sameiginlegu ßtaki landsmanna tˇkst a­ endurreisa Al■ingi ßri­ 1845.

Sˇmi ═slands, sver­ ■ess og skj÷ldur, sjßlfstŠ­ishetjan Jˇn Sigur­sson, ÷­rum m÷nnum framsřnni, ger­i sÚr grein fyrir mikilvŠgi verzlunarfrelsis fyrir efnahag landsmanna.á Hann fÚkk ■a­ Ý l÷g leitt upp ˙r mi­ri 19. ÷ld.

Um aldamˇtin 1900 voru ═slendingar fßtŠkasta ■jˇ­ Evrˇpu, enda h÷f­u sj˙kdˇmafaraldrar Ý fˇlki og fÚna­i ßsamt eldgosum, jar­skjßlftum og kuldatÝ­ nßnast gengi­ af ■jˇ­inni dau­ri.á Me­ ■rautseigju hjar­i h˙n ■ˇ, en fˇlki tˇk ekki a­ fj÷lga Ý landinu fyrr en a­ vesturfer­um loknum Ý lok 19. aldar.

Me­ Heimastjˇrn, 1904, hˇfst framfaraskei­, sem hefur skila­ ═slendingum Ý hˇp au­ugustu ■jˇ­a heims.á Er n˙ svo komi­, a­ ■jˇ­artekjur ß mann munu Ý Evrˇpu a­eins vera hŠrri Ý ■remur l÷ndum, og framfarasˇknin er hvergi stˇrstÝgari en hÚr um ■essar mundir.

Ůa­ er ekkert, sem bendir til, a­ innganga Ý rÝkjasamband ß nř (ESB) mundi hra­a ■essari framfarasˇkn enn meir, en me­ inng÷ngu mundi ■jˇ­fÚlag okkar fara a­ draga meir dßm af hinum stŠrri ■jˇ­fÚl÷gum Evrˇpu, ■ar sem Ýb˙ar b˙a vi­ mun rřrara frelsi og minni hagv÷xt en vi­.

Evrˇpusambandi­:
Til a­ mˇta stefnuna gagnvart ESB er ekki a­eins ■arft a­ kunna skil ß s÷gunni, heldur er nau­synlegt a­ ■ekkja e­li ■essa rÝkjasambands og ßtta sig ß, hvert ■a­ stefnir.

Me­ ESB og forverum ■ess hefur vissulega tekizt a­ var­veita fri­inn Ý Evrˇpu, og tekizt hefur a­ auka vi­skiptin innan Evrˇpu me­ svo nefndum Innri marka­i, sem reistur er ß fjˇrfrelsinu; frjßlsum flutningi ß v÷rum, fjßrmagni, fˇlki og ■jˇnustu ß milli landa.á Hva­ var­ar fˇlk Ý atvinnuleit og ■jˇnustustarfsemi hafa ■ˇ sum rÝki V-Evrˇpu fyrirvara ß gagnvart nřju, fßtŠku rÝkjunum Ý mi­-og austurhluta Evrˇpu.á ┌t ß vi­ er ESB äFestung Europaô, vÝggir­ing, Ý vi­skiptalegu tilliti, og beitir framkvŠmdastjˇrnin Ý Brussel innflutningsh÷mlum og ÷­rum samkeppnihamlandi a­fer­um.á Me­ ESB hefur ekki tekizt a­ tryggja nŠgilega ÷flugt atvinnulÝf til a­ ˙tvega ÷llum vinnuf˙sum h÷ndum atvinnu.á ┴herzla Ý äg÷mlu Evrˇpuô ß rÚtt laun■ega til a­ halda vinnu ßsamt tilt÷lulega hßum lßgmarkslaunum og atvinnuleysisbˇtum hafa leitt til treg­u atvinnurekenda vi­ a­ rß­a fˇlk.á Hßir skattar ß atvinnulÝfi­ hafa einnig dregi­ ˙r hvata til fjßrfestinga og framlei­niaukningar.á Ůetta hefur minnka­ samkeppnihŠfni atvinnulÝfsins og valdi­ fjßrmagns-og fyrirtŠkjaflˇtta, flˇtta atvinnutŠkifŠranna, frß kjarnarÝkjunum 12 Ý ESB.á Ůessar h÷mlur rÝkisvalds Ý ESB-l÷ndunum ß einkaframtaki­ hafa leitt til sßralÝtillar atvinnusk÷punar og fj÷ldaatvinnuleysis Ý m÷rgum landanna ■rßtt fyrir sßralitla fˇlksfj÷lgun og jafnvel fŠkkun ■ar.á Ofan ß ■essa kerfislŠgu ■r˙gun g÷mlu ESB-landanna bŠtist sÝfellt ˇhagstŠ­ari aldurssamsetning Ýb˙anna vegna lÝtillar vi­komu, og lÝfeyrissjˇ­irnir standa ■ar ß brau­fˇtum.á Sumir stŠrstu rÝkissjˇ­irnir eru stˇrskuldugir, og horfur eru ß skattahŠkkunum af ■essum s÷kum.á Me­al stŠrstu rÝkjanna, nema Bretlands, er ßhugi fyrir samrŠmdri skattastefnu rÝkja ESB.

FramtÝ­ Evrˇpu er ■ess vegna ■yrnum strß­, eins og fyrri daginn, a­ breyttu breytanda, og ekki fřsilegt fyrir smß■jˇ­ a­ kasta sÚr Ý fang ■essara tr÷llskessa.

Hvert stefnir ESB? 18 rÝki af 27 hafa ■egar sam■ykkt till÷gu stjˇrnarskrßrrß­stefnu sambandsins upp ß einar 200 ■Úttskrifa­ar bla­sÝ­ur, flest me­ einf÷ldum meirihluta vi­komandi ■jˇ­■ings, en 9 rÝki eru ß mˇti. ┴ri­ 2005 felldu tvŠr ■jˇ­ir, Frakkar og Hollendingar, stjˇrnarskrßrtill÷guna Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu.á Var­ ■etta forkˇlfum ESB miki­ ßfall vegna ■ess, a­ stjˇrnkerfi ESB er sni­i­ vi­ 12-15 rÝki, en ekki 25-30, eins og reyndin er.á Stjˇrnkerfi ESB er ■ess vegna ˇstarfhŠft.á Ůa­ rÝkir hins vegar mikill ßgreiningur innan ESB um ■a­, hvert ß a­ stefna, og řmsir stjˇrnmßlamenn innan ESB eru komnir langt fram ˙r umbjˇ­endum sÝnum Ý draumum um Š nßnara samband rÝkjanna.á LÝtill ßhugi er almennt Ý Evrˇpu ß stofnun BandarÝkja Evrˇpu, en stjˇrnarskrßrdr÷gin eru ˇneitanlega skref Ý ■ß ßtt me­ äutanrÝkisrß­herra Evrˇpuô, Evrˇpuher o.s.frv.

┴ fyrri hluta ßrs 2007 er Ůřzkalandskanzlari, Angela Merkel, Ý forsŠti rß­herrarß­s ESB.á Ůřzka rÝkisstjˇrnin ger­i ßri­ 2006 ߊtlun, sem Štla­ er a­ rÝfa sambandi­ upp ˙r hjˇlfari st÷­nunar.á H˙n snřst um a­ st÷­va stŠkkunarferli­ vi­ 27 a­ildarrÝki ■ar til nřtt stjˇrnskipulag hefur veri­ sam■ykkt til handa ESB.á Ătlunin er a­ stytta, breyta og Ý sumum tilvikum a­ ˙tvatna n˙verandi stjˇrnarskrßrdr÷g ß ßrunum 2007-2008.á ┴ fyrri hluta ßrs 2009 er sÝ­an gert rß­ fyrir, a­ ■jˇ­■ing a­ildarrÝkjanna 27 sam■ykki nřtt stjˇrnfyrirkomulag handa ESB ßn ■jˇ­aratkvŠ­is.á Ůessi ߊtlun sty­st vi­ yfirlřsingu Sarkozys, forsetaframjˇ­anda Ý Frakklandi, um, a­ hann vilji älßgmarks stjˇrnarskrßô.á Ůar me­ dugi sam■ykki franska ■ingsins, ef hann nŠr kj÷ri, ■ar sem mßli­ hafi veri­ ß stefnuskrß hans Ý kosningabarßttunni.á Svipa­an leik ß George Brown, ver­andi forsŠtisrß­herra, a­ leika Ý Stˇra-Bretlandi me­ hrossakaupum um fjßrl÷g og landb˙na­arstefnu ESB, sem dugi til a­ fß brezka ■ingi­ til a­ sam■ykkja nřtt stjˇrnskipulag ESB ßn ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu.

Ůessi ߊtlun BerlÝnar vir­ist vera ÷rvŠntingarfull tilraun Ůjˇ­verja til a­ bjarga ESB ˙t ˙r sjßlfheldu.á Kraftaverk mß kalla, ef ■essi ߊtlun Ůjˇ­verja heppnast.á

Myntbandalag:
Gengisstefna er sennilega ß me­al vandasamari vi­fangsefna hagfrŠ­innar.á Er hverju landi mikilvŠgt a­ eiga ÷flugan se­labanka, sem hefur ß a­ skipa hŠfum sÚrfrŠ­ingum Ý ■essum efnum.á ŮvÝ var ekki til a­ dreifa ß fyrri hluta 20. aldarinnar ß ═slandi, enda ur­u Al■ingism÷nnum ■ß ß afdrifarÝk mist÷k vi­ hagstjˇrnina.á ═ byrjun aldarinnar var ═sland Ý myntbandalagi vi­ Danm÷rku og ÷nnur Nor­url÷nd, sem reist var ß gullfŠti.á ═ heimsstyrj÷ldinni fyrri ri­la­ist ■etta bandalag, og eftir 1922 var genginu Ý raun leyft a­ fljˇta.á HÚlzt ■a­ til 1931, er gengi Ýslenzku krˇnunnar var bundi­ vi­ sterlingspundi­.á Til a­ verja ■essa tÝmabundnu äfrystinguô gengisins tˇk vinstri stjˇrn ■ess tÝma upp gjaldeyrish÷ft og innflutningsh÷ft, sem ßger­ust me­ hlÚum Ý ■rjß ßratugi ■ar til vi­reisn efnahagslÝfsins var hrundi­ af stokkunum ßri­ 1959 me­ stu­ningi Al■jˇ­a gjaldeyrissjˇ­sins.á ═sland haf­i ■ß dregizt aftur ˙r ÷­rum vestrŠnum ■jˇ­um vegna andst÷­u stjˇrnlyndra stjˇrnmßlamanna vi­ l÷gmßl marka­shagkerfisins.á ┴ sÝ­ari hluta 20. aldarinnar ˇx stjˇrnun peningamßla fiskur um hrygg me­ stofnun Se­labanka ═slands, sem n˙ starfar sjßlfstŠtt og gegnir ■vÝ meginhlutverki a­ vi­halda jafnvŠgi Ý peningamßlum landsins, en ver­gildi Ýslenzku krˇnunnar er frjßlst og markast af st÷­u og horfum Ý efnahagslÝfinu.

Binding gengisins vi­ a­rar myntir hefur alltaf gefizt Ýslenzku efnahagslÝfi illa, og alltaf hefur slÝkt enda­ me­ gengissprengingu.á Ůa­ vir­ast ■ess vegna ekki vera haldbŠr hagfrŠ­ileg r÷k fyrir ■vÝ a­ binda Ýslenzku krˇnuna vi­ a­rar myntir, hvorki norrŠnu krˇnurnar, sterlingspund, evru nÚ bandarÝkjadal af ■eirri einf÷ldu ßstŠ­u, a­ ■ß tŠki gjaldmi­illinn a­ sveiflast eftir allt ÷­rum l÷gmßlum en Ýslenzkt atvinnulÝf.á SlÝkt yr­i lÝklegast til a­ magna sveiflurnar Ý Ýslenzku efnahagslÝfi, en frjßls, eiginn gjaldmi­ill deyfir sveiflurnar a­ ÷­ru j÷fnu.áá GengisßhŠtta minnkar vi­ bindingu, en hverfur ■ˇ aldrei.á Vilji fyrirtŠki hins vegar draga ˙r gengisßhŠttu sinni gagnvart ßkve­num gengissvŠ­um, er ■eim leyfilegt a­ hafa bˇkhald sitt Ý ■eirri mynt, en sÚ umtalsver­ur hluti tekna ■eirra e­a gjalda Ý Ýslenzkum krˇnum, getur slÝk bˇkhaldsbreyting valdi­ ■eim skrßveifum.

Hvernig hefur myntbandalagi­ EMU (European Monetary Union) reynzt?á KennistŠr­ir hagfrŠ­innar benda allar til, a­ evran hafi hinga­ til or­i­ efnahagslÝfi evrulandanna dragbÝtur.á Sko­anakannanir ôEurobarometerö benda ekki til ■ess, a­ almenningur Ý ■essum l÷ndum sÚ hrifinn af evrunni.á ┴ri­ 2002 voru vŠntingar svo miklar til evrunnar, a­ 59 % Ýb˙anna t÷ldu, a­ h˙n yr­i ■eim til hagsbˇta.á Ůa­ fjarar st÷­ugt undan vinsŠldum evrunnar, og fjˇrum ßrum sÝ­ar h÷f­u vinsŠldir hennar Ý s÷mu l÷ndum hrapa­ um meira en 10 %.á Skemmst er a­ minnast h÷fnunar Dana og SvÝa ß uppt÷ku evru, og ekkert bendir til, a­ Bretar muni telja ßhŠttunnar vir­i a­ fˇrna pundinu fyrir evru.á

A­dßendur ESB ß ═slandi telja evruna samt vera ß■reifanlegt dŠmi um ßrangur ESB.á ١ er ■a­ sta­reynd, a­ sßralÝtill hagv÷xtur hefur veri­ ß evrusvŠ­inu frß ■vÝ a­ h˙n var tekin upp, ■ˇ a­ efnahagslÝf heimsins hafi annars sta­ar blˇmstra­ me­ methagvexti ß sama tÝmabili.á Sumar evru■jˇ­ir hafa ßtt Ý miklum efnahags■rengingum vegna versnandiá samkeppnist÷­u ˙tflutningsgreina sinna me­ hŠkkandi tilkostna­i heima fyrir og hßu gengi evrunnar.á Eru ═talir dŠmi um slŠmt efnahagsßstand og vaxandi atvinnuleysi vegna rÝgskor­a­s gengis.

EfnahagslÝfi­ ß ═slandi hefur aldrei og mun aldrei ver­a samstiga efnahgslÝfi evrulands.á Evrˇpubankinn Ý Frankfurt mi­ar ßkvar­anir sÝnar, t.d. um vextina, vi­ a­ halda me­altalsver­bˇlgu undir 2,0 %.á Sta­an gŠti hŠglega or­i­ s˙, ef innganga ═slands Ý ESB og upptaka evru yr­i a­ veruleika, a­ hagv÷xtur ß ═slandi fŠri yfir 6 % vegna ver­mŠtrar au­lindanřtingar, en vextir Evrˇpubankans fŠru hins vegar undir 2 % vegna ver­hj÷­nunar ■ar.á Ůetta mundi valda neikvŠ­um raunv÷xtum ß ═slandi og ■ß taumlausri ofhitnun efnahagslÝfsins hÚr.á Stjˇrnv÷ld fengju enga r÷nd vi­ reist vegna fullveldisafsals til Brussel.á SlÝkt mundi valda hÚr ˇ­aver­bˇlgu me­ geigvŠnlŠgum aflei­ingum.á ┌tflutningsatvinnuvegirnir hÚr mundu ■ß gefast upp hver af ÷­rum.á Ůa­ yr­i brotlending, af ■vÝ a­ Al■ingi vŠri bundi­ Ý bß­a skˇ var­andi grei­sluhalla rÝkisstjˇ­s og skuldas÷fnun vi­ ˙tl÷nd.á Frumors÷kin vŠri hins vegar ni­urnj÷rvun gengisins, sem lei­a mundi til kreppu og lÝklega landflˇtta, og ■a­ tŠki ˇratÝma a­ koma hjˇlunum aftur Ý gang.

Ë■arft er a­ tÝunda st÷­u mßla Ý hinu tilvikinu, ef t.d. aflasamdrßttur e­a ver­fall ß ßli veldur Ýslenzku efnahagslÝfi b˙sifjum ß me­an ■ensla vŠri Ý Evrˇpu.á Stjˇrnv÷ld hÚrlendis stŠ­u ■ß rß­■rota me­ gengi­ ni­ur neglt, og almenningur sypi sey­i­ af fj÷trum evrˇpska myntsambandsins, EMU. Íryggislokinn, sem Ý fyrra dŠminu var loka­ur og olli yfir■rřstingi, stŠ­i n˙ opinn, og engum ■rřstingi vŠri ■ess vegna unnt a­ nß upp Ý hagkerfinu.

Fylgismenn ESB halda ■vÝ fram, a­ vextir muni lŠkka ß ═slandi vi­ uppt÷ku evru.á ŮvÝ er til a­ svara, a­ n˙ eru vextir sni­nir a­ marka­sa­stŠ­um ß ═slandi, og hßir vextir ÷rva sparna­ og auka efnahagslegan st÷­ugleika.á Fj÷ldi fˇlks hÚrlendis hefur af ■essum s÷kum umtalsver­ar fjßrmagnstekjur.á Mikill sparna­ur styrkir ÷ll hagkerfi.á Me­ digrum sjˇ­um, t.d. enn stŠrri gjaldeyris varasjˇ­i Se­labanka ═slands en n˙ er, ver­ur minni ■÷rf ß jafnhßum v÷xtum vi­ sama neyzlustig.á Spyrja mß, hvort millibankavextir sÚu yfirleitt hŠrri t.d. Ý Noregi og Sviss, ■ar sem digrir sjˇ­ir eru bakhjarlar sjßlfstŠ­ra mynta ■essara landa, en hjß Evrˇpubankanum.á Ůar er lÝtill munur ß.á

A­ild:
HÚrlendis predikar forma­ur eins stjˇrnmßlaflokksins og fßeinir a­rir Al■ingismenn, a­ ═slendingar skuli hi­ brß­asta taka upp a­ildarvi­rŠ­ur vi­ ESB.á Ekki einv÷r­ungu vir­ist hÚr vera um algert ˇrß­ a­ rŠ­a, heldur ˇframkvŠmanlegt vegna ■ess, a­ ESB er stjˇrnlaust og rekur fyrir ve­rum og vindum.á Ůjˇ­verjar reyna a­ lappa upp ß sambandi­, en munu vart hafa erindi sem erfi­i.á FramtÝ­ ESB er Ý algerri ˇvissu, og enginn veit, hvernig ■a­ muni ■rˇast.á Ůa­ er ekki loku skoti­ fyrir sundrun ■ess e­a mun lauslegri umgj÷r­. Um fyrirsjßanlega framtÝ­ ver­ur eins og ˙t ˙r k˙ a­ reka ßrˇ­ur fyrir a­ild ═slands a­ ESB, eins og hÚr hefur veri­ raki­.á Ver­i einhvern tÝmann sami­ um einhvers konar a­ild a­ einhvers konar bandalagi, er hafa mundi Ý f÷r me­ sÚr fullveldisafsal Al■ingis til yfir■jˇ­legrar stofnunar a­ einhverju leyti, krefst slÝkt stjˇrnarskrßrbreytingar.

═ ljˇsi s÷gunnar ver­ur ■vÝ ekki tr˙a­, a­ slÝk afturf÷r nßi nokkurn tÝma hljˇmgrunni Ý almennum kosningum ß ═slandi, jafnvel ■ˇtt a­ ■jˇ­inni yr­i sorfi­ me­ einum e­a ÷­rum hŠtti.á H˙n hefur řmsa fj÷runa sopi­.

Ni­urlag:
Endurnřjanlegar orkulindir eru gullfˇtur ═slands. Athafnafrelsi og rÝkidŠmi ═slendinga hefur frß innlei­ingu marka­shagkerfisins 1991 aukizt meira en nokkurrar annarrar ■jˇ­ar Ý Evrˇpu, ef frß eru taldar ■jˇ­ir, er endurheimtu frelsi sitt vi­ skipbrot sameignarstefnunnar 1989.á Ůetta er bezti ßrangursmŠlikvar­inn.á Gagnvart efnahagsundrinu Ýslenzka beita jafna­armenn og sameignarsinnar ■eim ÷fugmŠlum, a­ fßtŠkt hafi aukizt ß ═slandi.á Ůetta er dŠmi um hugtakabrenglun.á Ůeir eiga vi­, a­ sß hluti ■jˇ­arteknanna, sem ß­ur fÚll ■eim fjˇr­ungi landsmanna Ý hlut, sem lŠgstar h÷f­u tekjurnar, hafi minnka­ hlutfallslega, og a­ sama skapi hafi hlutur hŠsta fjˇr­ungsins vaxi­ hlutfallslega.á Rß­st÷funartekjur fˇlks Ý ÷llum stÚttum ■jˇ­fÚlagsins, einnig hjß bˇta■egum, hafa vaxi­ miki­, og bili­ ß milli me­altekna ß hverju tekjubili hefur einnig vaxi­, einkum vegna aukinnar tilkomu fjßrmagnstekna Ý efri tekjuhˇpunum.á ═ marka­shagkerfi knřr tekjumunurinn ■rˇunina ßfram.á Ůekking er grundv÷llur ■essarar ■rˇunar.á ═slendingar eiga a­ ganga ßfram ß s÷mu braut og sřna, a­ bˇkviti­ ver­i Ý askana lßti­.á Ůa­ ver­ur t.d. gert me­ ■vÝ a­ la­a fjßrfesta til a­ skrß eignir sÝnar ß ═slandi og gera ═sland a­ fjßrmßlami­st÷­, eins og Dr Hannes H. Gissurarson hefur me­ skarpskyggnum hŠtti fjalla­ um.á SlÝkt mun hins vegar ekki vekja hrifningu Ý Brussel.

A­ lokum er vi­ hŠfi a­ birta hÚr lokaerindi kvŠ­isins ä┴ Ůingv÷llum 1895ô eftir hinn framsřna hugsjˇnamann og skßldj÷fur, Einar Benediktsson:

En kaupi sÚr nokkur manns vinskap og vild
■vÝ ver­i, a­ ═sland hann svÝki,
skal byggja┤ honum ˙t inn Ý fjandmanna fylgd
og f÷­urlandssvikarans rÝki.
Ůar skipta ei flokkunum sko­anir manns,-
■eir skiptast um hagna­ og tjˇn ■essa lands.
á


Financial Times: Bretar ger­u rÚtt me­ a­ taka ekki upp evru

Stˇrbla­i­ Financial Times lřsti ■eirri sko­un sinni 4. jan˙ar sl. a­ tvennt hef­i einkum reynst bresku efnahagslÝfi vel sÝ­an 1997. ═ fyrsta lagi a­ Englandsbanka var veitt sjßlfstŠ­i og Ý annan sta­ a­ Bretar hafa ekki teki­ upp evruna. Bla­i­ segir a­ ■rßtt fyrir a­ ver­bˇlga Ý BretlandiásÚ n˙ájafn hß og ■a­ hŠsta semágest hefuráinnan evrusvŠ­isinsásÝ­an evran var tekin Ý notkun bendi hagmŠlingar til ■ess a­ hef­u Bretar teki­ upp evruna hef­i ver­bˇlgan Ý landinu or­i­ mun hŠrri.

ŮvÝ er vi­ a­ bŠta a­ bent hefur veri­ ß ■a­ sama Ý tilfelli ═slands. Ů.e. a­ allar lÝkur sÚu ß ■vÝ a­ vŠri evra Ý notkun hÚr ß landi vŠri ver­bˇlgan n˙ enn hŠrri en raunin er eins og sta­an er Ý dag. Ekki sÝst vegna ■ess a­ me­ evru giltu hÚr ß landi einungis mi­střr­ir střrivextir evrusvŠ­isins sem myndu seint taka mi­ af Ýslenskum a­stŠ­um.

Ůess mß geta a­ lokum a­ Financial Times hefur lengi veri­ ÷tull stu­ningsma­ur evrusvŠ­isins og talsma­ur ■ess a­ Bretar tŠkju upp evruna - allt ■ar til undir ■a­ sÝ­asta.


Forma­ur Framsˇknar ekki Ý evruhuglei­ingum

Jˇn Sigur­sson, forma­ur Framsˇknarflokksins, sag­i Ý samtali vi­ RÝkissjˇnvarpi­ Ý kv÷ld a­ ekkert bendi til ■ess a­ krˇnan fari a­ skipta minna mßli og a­ upptaka evrunnar sÚ ekki Ý sjˇnmßli n˙ fremur en ß­ur. Jˇn sag­i n˙verandi a­stŠ­ur Ý efnahagsmßlum ■jˇ­arinnar tÝmabundnar og a­ a­alatri­i­ Ý ■essum efnum vŠri a­ ═slendingar Šttu a­ taka sÝnar eigin ßkvar­arnir Ý ■essum mßlum ˙t frß styrkleika en ekki vandrŠ­um ogá˙t frß metna­i en ekki uppgj÷f.


Ëhugsandi fyrir a­ildarrÝki ESB a­ vera ekki a­ilar a­ EES

valgerdur═ tilefni afá■eim ummŠlum Valger­ar Sverrisdˇttur, utanrÝkisrß­herra, a­ EES-samningurinn kunni a­ veri­ Ý hŠttu nßist ekki a­ semja um a­ild R˙menÝu og B˙lgarÝu a­ Evrˇpska efnahagssvŠ­inu mß rifja uppávi­tal Morgunbla­sins vi­áA­alstein Leifsson, stjˇrnmßlafrŠ­ing vi­ Hßskˇlann Ý ReykjavÝk, frß ■vÝ 5. oktˇber sl. Ůar sag­i A­alsteinn a­ engin ßstŠ­a vŠriátil a­ Štla anna­ enáa­ samkomulag muni nßst vi­ Evrˇpusambandi­ vegna stŠkkunar Evrˇpska efnahagssvŠ­isins Ý kj÷lfar a­ildar R˙menÝu og B˙lgarÝu a­ sambandinu.

"Vi­rŠ­urnar n˙na eru mun minni Ý sni­um en samningavi­rŠ­urnar vegna samhli­a stŠkkunar ESB og EES 1. maÝ 2004, en ═slendingar fengu sÚrstaklega gˇ­a ni­urst÷­u ˙r ■eim vi­rŠ­um," segir A­alsteinn. "═ ■eim vi­rŠ­um sem n˙ standa yfir er einnig hŠgt a­ byggja ß ni­urst÷­unni frß 2004, sem Štti a­ hjßlpa okkur til a­ nß gˇ­ri lendingu. Hins vegar eru vi­rŠ­urnar grÝ­arlega mikilvŠgar vegna ■ess a­ ■a­ er ˇm÷gulegt a­ sjß fyrir sÚr ßstand ■ar sem rÝki er a­ili a­ ESB en ekki a­ EES."

A­alsteinn segir a­ ÷ll rÝkin ver­i a­ vera me­ Ý Evrˇpska efnahagssvŠ­inu vegna ■ess a­ nřju a­ildarrÝkin geti ekki sett upp landamŠraeftirlit og haft sÚrstaka vi­skiptaskilmßla gagnvart ═slandi, Noregi og Liechtenstein sem ÷nnur rÝki Evrˇpusambandsins hafi ekki. "Anna­hvort eru ÷ll a­ildarrÝki ESB me­ Ý EES e­a ekkert ■eirra. EES-samningurinn er blanda­ur samningur, sem ■ř­ir a­ bŠ­i ESB Ý heild og hvert og eitt a­ildarrÝki ESB eru a­ilar a­ samningnum. Samningurinn nŠr til allra ■ßtta innri marka­arins og ■a­ er ekki hŠgt a­ skipta honum upp ■annig a­ EFTA-rÝkin Ý EES, ═sland, Noregur og Liechtenstein, hafi a­eins frjßlsan a­gang a­ sumum rÝkjanna sem eru ß innri marka­inum en a­rir skilmßlar gildi gagnvart ÷­rum rÝkjum," segir A­alsteinn. "Anna­hvort tekur rÝki ■ßtt Ý innri marka­inum e­a ekki."

A­alsteinn segir a­ rß­herrarß­ Evrˇpusambandsins geti ßkve­i­, eins og gert var tÝmabundi­ ■egar sambandi­ stŠkka­i ßri­ 2004, a­ setja stŠkka­an EES-samning Ý gildi til brß­abirg­a jafnvel ■ˇtt ekki hafi veri­ gengi­ frß endanlegu samkomulagi vegna a­ildar R˙menÝu og B˙lgarÝu. Segir hann a­ slÝk lausn vŠri ■ˇ alltaf til brß­abirg­a.

Ůa­ kemur annars ekki ß ˇvart a­ Valger­ur vilji EES-samninginn feigan eins og ˇfßir a­rir Evrˇpusambandssinnar.


mbl.is Segir EES-samninginn kunna a­ vera Ý hŠttu
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NorrŠnt samstarf undir hŠl Evrˇpusambandsins

Halldor_Asgrimsson2Ůa­ er merkilegt a­ Halldˇr ┴sgrÝmsson skuli halda ■vÝ fram a­ norrŠnt samstarf myndi eflast ef ÷ll norrŠnu rÝkin vŠru a­ilar a­ Evrˇpusambandinu. Hva­ skyldi hann hafa fyrir sÚr Ý ■vÝ? Sta­reyndin er nefnilega s˙ a­ reynsla ■eirra norrŠnu rÝkja, sem ■egar eru a­ilar a­ sambandinu, er allt ÷nnur. Samvinnan ß milli ■eirra hefur einmitt viki­ a­ stˇru leyti fyrir a­ild ■eirra a­ Evrˇpusambandinu.

Ůess utan fŠri norrŠn samvinna innan Evrˇpusambandsins ßvallt fram ß forsendumásambandsins og samkvŠmt ■eim reglum semá■a­ setti um slÝka samvinnu. T.d. gŠtu norrŠnu rÝkin ekki komi­ ß einhverju ■vÝ fyrirkomulagi sÝn ß milliásem a­eins giltiáum Ýb˙a ■eirra ef ■a­ stanga­ist ß vi­ reglur Evrˇpusambandsins, t.d.áum a­ ekki megi mismunaáÝb˙um sambandsins eftir ■jˇ­erni. NorrŠnt samstarf innan Evrˇpusambandsins yr­i ■vÝ alltaf undir hŠlásambandsins ef svo mß a­ or­i komast.


mbl.is Halldˇr segir a­ norrŠna samstarfi­ muni eflast ef ÷ll rÝkin vŠru Ý ESB
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Mikill meirihluti Ůjˇ­verja vill ekki evruna

"Fimm ßrum eftir a­ evran tˇk vi­ af ■řska markinu telur meirihluti Ůjˇ­verja a­ ■a­ hafi veri­ slŠm hugmynd a­ skipta um gjaldmi­il. SextÝu prˇsent eitt ■˙sund a­spur­ra t÷ldu uppt÷ku evrunnar hafa veri­ afturf÷r, en 39% t÷ldu ■a­ hafa veri­ framfaraskref."

Ůetta er Ý samrŠmi vi­ Ýtreka­ar ni­urst÷­ur sko­anakannana Ý Ůřskalandi sÝ­an evran var tekin Ý notkun sem almennur gjaldmi­ill.

Og Ůjˇ­verjar eru langt ■vÝ frß einir um ■essa afst÷­u sÝna.


mbl.is Flestum Ůjˇ­verjum ■ykir eftirsjß a­ markinu
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Heimssýn

Heimssýn

hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, eru þverpólitísk samtök þeirra sem telja hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.

Heimilisfang: Ármúla 6, 108 Reykjavík.

Sími 859 9107.


Nánar um Heimssýn

Vertu með!

Frjáls framlög

Eldri fŠrslur

┴g˙st 2019
S M Ů M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (20.8.): 163
  • Sl. sˇlarhring: 439
  • Sl. viku: 800
  • Frß upphafi: 967466

Anna­

  • Innlit Ý dag: 145
  • Innlit sl. viku: 712
  • Gestir Ý dag: 143
  • IP-t÷lur Ý dag: 142

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband